4 wrzesień

Projekcja filmu „Najlepszy“ (reż. Łukasz Palkowski, 2017, 110 min.) w programie „Kina pod gwiazdami“

najlepszy2

Projekcja filmu „Najlepszy“ (reż. Łukasz Palkowski, 2017, 110 min.) w programie „Kina pod gwiazdami“
4 września, godz. 21.00,  dziedziniec Pałacu Wielkich Książąt Litewskich (pl. Katedros 4, Wilno)

„Najlepszy” to sportowiec, który zachwycił świat, ale w Polsce pozostaje osobą praktycznie nieznaną. To fascynująca, pełna morderczego wysiłku, spektakularnych upadków i niezwykłej siły, historia inspirowana życiem Jerzego Górskiego , który ukończył bieg śmierci oraz ustanowił rekord świata w triathlonowych mistrzostwach świata, zdobywając tytuł mistrza na dystansie Double Ironman z czasem 24:47:46. Ten rekord nie byłby możliwy, gdyby w jego życiu nie pojawiły się dwie kobiety. Jedną stracił. Druga stała się inspiracją, aby zawalczył o swoje życie. To historia człowieka, który udowodnił, że prawdziwi bohaterowie nie boją się upadać i potrafią podnieść się z największego dna.
Film m.in. otrzymał 6 nagród  na festiwalu filmowym w Gdyni (w tym nagrodę publiczności), został nagrodzony na festiwalach w Cottbus, Chicago, Paryżu i Toruniu. Film w jęz. polskim z napisami litewskimi. Więcej informacji i bilety:
https://kinaspozvaigzdemis.lt/seansas/geriausias/

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, centrum filmowe „Pasaka”

5 wrzesień

Narodowe czytanie nowel polskich w Wilnie pod patronatem Prezydenta RP Andrzeja Dudy

2019 CZYTANIE PNG

Narodowe czytanie  nowel polskich w Wilnie pod patronatem  Prezydenta RP Andrzeja Dudy
5 września, godz. 18.00, kawiarnia „Sakwa” (ul. M. K. Paco 1/2, Wilno)

Tegoroczną lekturą Narodowego Czytania będzie osiem nowel polskich: „Dobra pani” Elizy Orzeszkowej, „Dym” Marii Konopnickiej, „Katarynka” Bolesława Prusa, „Mój ojciec wstępuje do strażaków” (ze zbioru „Sanatorium pod Klepsydrą”) Bruno Schulza, „Orka” Władysława Stanisława Reymonta, „Rozdzióbią nas kruki, wrony…”  Stefana Żeromskiego, „Sachem” Henryka Sienkiewicza, „Sawa” (z cyklu „Pamiątki Soplicy”) Henryka Rzewuskiego.
W programie organizowanego przez Instytut Polski w Wilnie i Ambasadę RP w Wilnie wydarzenia znajdzie się, m.in. krótki wykład dr Ireny Fedorowicz z Uniwersytetu Wileńskiego o epoce, w której powstały nowele i ich autorach, inscenizacja kilku scen z wybranych nowel w wykonaniu aktorów Polskiego Studia Teatralnego w Wilnie oraz czytanie fragmentów  przez wszystkich chętnych. Na gości czekać będzie też drobny poczęstunek oraz literackie konkursy z nagrodami.
Organizatorzy przygotują teksty nowel, które można będzie przeczytać, ale zachęcamy także do wcześniejszego wyboru tekstów. Teksty nowel dostępne są w wersji elektronicznej pod adresem https://www.prezydent.pl/kancelaria/narodowe-czytanie/narodowe-czytanie-2019/nowele/.
Uwaga, ze względu na ograniczoną liczbę miejsc w kawiarni obowiązują bezpłatne zaproszenia. Osoby zainteresowane udziałem prosimy o rejestrację drogą e-mailową pod adresem barbara.orszewska@instytutpolski.org do 4 września. W tytule wiadomości prosimy o wpisanie: „Narodowe Czytanie 2019”.  W treści wiadomości prosimy o podanie swego imienia, nazwiska i numeru telefonu.  Decyduje kolejność zgłoszeń. Spotkanie w języku polskim.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada RP w Wilnie; partnerzy: kawiarnia „Sakwa”, Polskie Studio Teatralne

8 wrzesień

Dobiega końca konkurs fotograficzny „Wakacje w Polsce”

IP_foto-konkursas-baneris-2019-(1280x1280px)

Dobiega końca konkurs fotograficzny „Wakacje w Polsce”
Do 8 września jeszcze jest możliwość wygrania weekendu we Wrocławiu!

Byliście kiedyś w Polsce na wakacjach lub na zakupach? Mijaliście Polskę w drodze na południe czy zachód Europy? A może dopiero planujecie wyjazd do kraju nad Wisłą? Ciekawych miejsc i pomysłów na weekend lub wakacje w Polsce nie brakuje – piękne wybrzeże Bałtyku, majestatyczne góry, pełne atrakcji miasta, świetne festiwale… Instytut Polski w Wilnie ma dla was niespodziankę! Wyślijcie nam ciekawe zdjęcie zrobione w Polsce, pokazujące piękno przyrody, zabytki, ciekawe miejsca, fajnie spędzony czas. Autor najciekawszego zdjęcia wygra weekendowy pobyt we Wrocławiu wraz z przelotem dla dwóch osób!

Konkurs trwa od 17 czerwca do 8 września 2018 r. Warunkiem udziału w Konkursie jest przesłanie na konkursowy adres mailowy atostogos.lenkijoje@gmail.com jednego zrobionego w Polsce zdjęcia, z opisem wskazującym miejsce wykonania zdjęcia: miasto i nazwa obiektu oraz podaniem swego imienia i nazwiska oraz nazwy użytkownika na FB (jeśli posiadasz tam profil). 9 września wszystkie nadesłane na Konkurs zdjęcia zostaną opublikowane na profilu FB Instytutu Polskiego w Wilnie w specjalnej zakładce konkursowej „Wakacje w Polsce 2019” / „Atostogos Lenkijoje 2019”. Ze wszystkich nadesłanych zdjęć komisja konkursowa wybierze jedno najciekawsze, którego autor otrzyma nagrodę główną – Grand Prix – w postaci weekendowego wyjazdu do Wrocławia. Dodatkowo, od 9 do 19 września trwać będzie internetowe głosowanie. Trzy najciekawsze zdjęcia, które zdobędą najwięcej „lajków” od internautów otrzymają nagrody rzeczowe. Laureatów wskażemy 20 września. Regulamin Konkursu na stronie www.lenkijosintitutas.lt w zakładce „Do pobrania” oraz na profilu FB Instytutu Polskiego w albumie „Wakacje w Polsce”.

Organizator: Instytut Polski w Wilnie; partner: Polska Organizacja Turystyczna. Partnerzy informacyjni: portal „15min.lt”, czasopisma „Keliauk” oraz „Kelionės ir pramogos“, radio „Znad Wilii” oraz portal „ZW.lt”

10 wrzesień

Koncert „Słuchajcie mnie, wszystkie kraje! Polskie i litewskie arcydzieła epoki Renesansu”

CracowSingers

Koncert „Słuchajcie mnie, wszystkie kraje! Polskie i litewskie arcydzieła epoki Renesansu”
10 września, godz. 20.00, Kościół Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Wilnie (ul. Trakų 1)

Na program koncertu zespołu „Cracow Singers” z Krakowa złożą się wyraziste przykłady polskiego i litewskiego dziedzictwa muzycznego epoki Renesansu. Program, bez wątpienia, rozpocznie się od utworów Wacława z Szamotuł. Genialność jego kompozycji była niedościgniona aż do początku XIX w., kiedy to zaczęła wykrystalizowywać nowa estetyczna stylistyka Fryderyka Chopina. Utwory Wacława z Szamotuł w połowie XVI w. znalazły się w słynnych antologiach norymberskich obok takich mistrzów polifonii jak Orlando di Lasso, Clemens non Papa i Nicolas Gombert. Mistrzostwo i piękno polskiej muzyki renesansowej wyłania się słuchając również utworów Mikołaja Gomółki. Ten kompozytor wyróżniał się jako doświadczony, czuły i pobożny twórca psalmów muzycznych, komponujący w oparciu o opracowania polskich przekładów psalmów najwybitniejszego ówczesnego polskiego poetę Jana Kochanowskiego. Inne wybitne postacie tamtego okresu – to lutnista i kompozytor Krzysztof Klabon, czy Cyprian Bazylik, którego pieśni są doskonałym przykładem sztuki sakralnej okresu Reformacji. Należy zaznaczyć, że wszyscy wymienieni twórcy przez pewien czas aktywnie pracowali na dworze Zygmunta Augusta w Wilnie. Stąd też program koncertu uzupełniające fragmenty literatury z okresu 1560-1569, przysięga patriotyczna, czy teksty natchnione Unią Lubelską, przypomną wspólne konteksty współistnienia obojga narodów. Cracow Singers (Polska), Karol Kusz – kierownik artystyczny, Liliana Pociecha – sopran, Antonina Ruda – sopran, Katarzyna Freiwald – alt, Katarzyna Kucia – alt, Karol Kusz – tenor, Piotr Windak – tenor, Łukasz Dziuba – bas, Marek Opaska – bas.
Koncert jest dedykowany 450-leciu Unii Lubelskiej. Wydarzenie odbędzie się w ramach 29. Festiwalu Muzyki Dawnej “Banchetto musicale”. Koncert organizowany we współpracy z Instytutem Polskim w Wilnie oraz Instytutem Adama Mickiewicza w Warszawie. Wstęp wolny.

Organizator: Banchetto Musicale; partnerzy: Instytut Polski w Wilnie, Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie

12 wrzesień

Prezentacja książki „Tak teraz postępują uczciwi ludzie. Polacy z Wileńszczyzny ratujący Żydów”

001 taipdabar_cover-mmm

Prezentacja książki „Tak teraz postępują uczciwi ludzie. Polacy z Wileńszczyzny ratujący Żydów”
12 września, godz. 17.00,  Centrum Imprez w Ejszyszkach (ul. Kaštonų 5, Ejszyszki)

Z inicjatywy Instytutu Polskiego w Wilnie na Litwie ukazała się wyjątkowa dwujęzyczna publikacja pt.  „Tak teraz postępują uczciwi ludzie… Polacy z Wileńszczyzny ratujący Żydów”, autorstwa Ilony Lewandowskiej ze zdjęciami Bartosza Frątczaka. Jej głównym celem jest uchronienie przed zapomnieniem historii niezwykłych Polaków z Wileńszczyzny, którzy narażając swoje życie, ratowali życie innym. Pierwszą część książki stanowią wywiady z ludźmi, którzy swoją pracę badawczą poświęcili analizie Holokaustu lub upamiętnieniu tych, którzy ratowali Żydów dr Arūnasem Bubnysem, dyrektorem Departamentu Badawczego Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy, dr  Marcinem Urynowiczem, historykiem związanym z Instytutem Pamięci Narodowej i Danutė Selčinską, kierowniczką Wydziału Wiecznego Upamiętnienia Ratujących Żydów Państwowego Muzeum Żydowskiego im. Gaona Wileńskiego. Druga część książki koncentruje się wokół kilkunastu przejmujących historii rodzinnych, które, mimo że wydarzyły się przeszło 70 lat temu, nadal żyją nie tylko w pamięci świadków, ale także w świadomości kolejnych pokoleń. Bazując na dostępnych źródłach i dokumentach, rozmowach z ukrywanymi oraz rodzinami Sprawiedliwych, autorka wybrała 11 historii rodzinnych – m.in. historię Marii Fedeckiej, Ignacego i Katarzyny Bujelów, Janiny Strużanowskiej i innych oraz jednego bohatera zbiorowego – Kościół katolicki.
W spotkaniu udział wezmą: autorka Ilona Lewandowska oraz autor zdjęć Bartosz Frątczak. Prezentację uzupełni wystawa prezentująca historie opisane w książce. Spotkanie w języku polskim. Wstęp wolny.

Organizatorzy spotkania: Instytut Polski w Wilnie, Centrum Kultury Samorządu rej. Solecznickiego, Centrum Imprez w Ejszyszkach

16 wrzesień

Kursy języka polskiego

KURSY JĘZYKA POLSKIEGO

Kursy języka polskiego
Od 16 września, Uniwersytet Wileński (ul. Universiteto 5)

Instytut Polski w Wilnie zaprasza na kursy języka polskiego. Kursy (dla początkujących i zaawansowanych) trwają 3 miesiące, zajęcia odbywają się dwa razy w tygodniu (jedno spotkanie – 1,5 godz.). Zajęcia rozpoczynają się o godz. 17.30. Opłata za kursy: 100 euro – dla osób pracujących; 85 euro – dla uczniów i studentów. Dodatkowa informacja pod numerem telefonu: (85) 2329773; rejestracja drogą mailową: andrzej.kierulis@instytutpolski.org.

17 wrzesień

Międzynarodowa wystawa jednego arcydzieła „Sławne, wielkie i niespotykane wydarzenie: przysięga cara moskiewskiego z 1611 r.“

Przysięga-cara

Międzynarodowa wystawa jednego arcydzieła „Sławne, wielkie i niespotykane wydarzenie: przysięga cara moskiewskiego z 1611 r.“
21 sierpnia 2019 r. – 21 sierpnia 2021 r., Muzeum Narodowe Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie (pl. Katedros 4)
Otwarcie wystawy: 17 września 2019 r. o godz. 18.00 (wstęp za zaproszeniami)

Jest to wystawa jednego monumentalnego pod względem wielkości (o wymiarach prawie 3,5 m x 3,5 m), imponującego obrazu, przedstawiającego znaczące wydarzenia historyczne sprzed 400 lat, dotyczące Litwy, Polski i Państwa Moskiewskiego. Dzieło autorstwa włoskiego artysty Tommasa Dolabellego (~1570–1650) lub kogoś z jego otoczenia nosi tytuł „Przysięga cara moskiewskiego Wasyla IV Szujskiego w Sejmie Rzeczypospolitej Obojga Narodów w 1611 roku”. Tytuł obrazu nie został ostatecznie zatwierdzony, dlatego istnieją także inne jego wersje: „Hołd carów Szujskich”, „Hetman Stanisław Żółkiewski prezentuje królowi Zygmuntowi III Wazie i królewiczowi Władysławowi wziętych do niewoli w 1611 r. carów Szujskich”, czy „Prezentacja cara moskiewskiego Wasyla Szujskiego i jego braci Dymitra oraz Iwana przed władcą Rzeczpospolitej i Sejmem na Zamku Królewskim w Warszawie”. Obraz przypomina zarówno konkretne zwycięstwo, jak również całą historię wojen Rzeczypospolitej Obojga Narodów przeciwko Moskwie na początku XVII w. Wątek dzieła „Przysięga cara moskiewskiego Wasyla IV Szujskiego” świadczy o tym, że powstała w wyniku Unii Lubelskiej Rzeczypospolita Obojga Narodów, łącząca Królestwo Polskie oraz Wielkie Księstwo Litewskie i jej narody – Polaków, Litwinów, Ukraińców, Białorusinów – nie tylko potrafiła odeprzeć agresję ze Wschodu, lecz jednocześnie zadać wyjątkowo bolesny i poniżający cios ówczesnemu Państwu Moskiewskiemu przeżywającemu nieład wewnętrzny.

Organizatorzy: Muzeum Narodowe Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zamek Królewski na Wawelu, Muzeum Historii we Lwowie; partnerzy: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie

17 wrzesień

„Pamięć historyczna o II wojnie światowej” – konferencja z okazji 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej

2wojna-swiatowa

„Pamięć historyczna o II wojnie światowej” – konferencja z okazji 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej
17 września, godz. 11.00-15.00, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (al. Gedimino 51, Wilno)

1 września 1939 roku atak Rzeszy Niemieckiej na Polskę rozpoczyna II wojnę światową. Jej zasięg obejmie całą Europę i doprowadzi do największej katastrofy w dziejach ludzkości. Na tydzień przed wybuchem wojny, 23 sierpnia 1939 roku, Hitler i Stalin podpisują pakt, zwany powszechnie Paktem Ribbentrop-Mołotow. Zawiera on sprzeczny z prawem międzynarodowym tajny protokół o podziale stref wpływów w Europie Środkowej i Wschodniej. 17 września 1939 r. wschodnią część Polski zajmuje Armia Czerwona. Sojusz Hitlera ze Stalinem potrwa do 22 czerwca 1941 roku, kiedy Rzesza Niemiecka zaatakuje ZSRR. Kataklizm najstraszniejszej z wojen potrwa prawie 6 lat i pochłonie życie kilkudziesięciu milionów niewinnych ofiar.
Z okazji 80. rocznicy wybuchu II wojny światowej, Instytut Polski w Wilnie, Ambasada RP w Wilnie we współpracy z Uniwersytetem Witolda Wielkiego w Kownie, Międzynarodową Komisją Oceny Zbrodni Reżimów Nazistowskiego i Okupacji Sowieckiej na Litwie, Biblioteką Narodową Litwy organizują konferencję pt. „Pamięć historyczna o II wojnie światowej w Europie”. Wezmą w niej udział znani polscy i litewscy naukowcy, eksperci i dyrektorzy instytucji muzealnych. Będą rozmawiali o znaczeniu II wojny światowej dla Europy Środkowo-Wschodniej, pamięci historycznej o tym tragicznym doświadczeniu oraz o tym, jak edukować, uczyć i mówić o II wojnie światowej najmłodsze pokolenia.
Wydarzenie będzie składało się z trzech części:

  1. Dyskusja „Znaczenie II wojny światowej dla Europy oraz pamięć o niej dziś” z udziałem prof. dra hab. Grzegorza Berendta (Uniwersytet Gdański, Muzeum II wojny światowej w Gdańsku), prof. Šarūnasa Liekisa (Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, Międzynarodowa Komisja Oceny Zbrodni Reżimów Nazistowskiego i Okupacji Sowieckiej na Litwie), prof. Ireny Veisaitė (literaturoznawczyni, teatrologa, intelektualistki). Moderuje dr Andrzej Pukszto (Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie).
  2. Otwarcie wystawy „Walka i Cierpienie. Obywatele polscy podczas II wojny światowej” przygotowanej przez Muzeum II Wojny Światowej w Gdańsku.
  3. Dyskusja „Jak rozmawiać i nauczać o II wojnie światowej młode pokolenie? Jaka jest rola muzeów i miejsc pamięci w tym procesie?” z udziałem: Andrzeja Kacorzyka (Państwowe Muzeum Auschwitz-Birnekau, Międzynarodowe Centrum Edukacji o Auschwitz i Holokauście), Mariusa Pečiulisa (Muzeum IX Fortu w Kownie), Rafała Rogulskiego (Instytut Europejskiej Sieci Pamięć i Solidarność), Zigmasa Vitkusa (Memoriał Ponarski). Moderuje Donatas Puslys, publicysta, dziennikarz, komentator polityczny.

W otwarciu konferencji udział wezmą: Mindaugas Kvietkauskas, minister kultury Litwy, Urszula Doroszewska, ambasador RP na Litwie, Renaldas Gudauskas, dyrektor Litewskiej Biblioteki Narodowej im. M. Mažvydasa oraz Emanuelis Zingeris, Przewodniczący Międzynarodowej Komisji Oceny Zbrodni Reżimów Nazistowskiego i Okupacji Sowieckiej na Litwie. Moderuje Marcin Łapczyński, dyrektor Instytutu Polskiego w Wilnie.
Konferencja się odbędzie  się w języku polskim i litewskim z tłumaczeniem. Uwaga! Ze względu na ograniczoną ilość miejsc obowiązuje rejestracja do dnia 13 września pod adresem el.: https://tinyurl.com/seminaras80 .

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada RP w Wilnie, Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, Międzynarodowa Komisja Oceny Zbrodni Reżimów Nazistowskiego i Okupacji Sowieckiej na Litwie, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa

18 wrzesień

„Wieści skądinąd”. Rola kultury w demokratycznych przemianach w Europie końca lat 80-tych

coverizrael

„Wieści skądinąd”. Rola kultury w demokratycznych przemianach w Europie końca lat 80-tych
18 września, czytelnia Centrum Sztuki Współczesnej w Wilnie (ul. Vokiečių 2)

Z okazji 30. rocznicy demokratycznych przemian w Europie zapraszamy na polsko-litewską dyskusję pod hasłem „Wieści skądinąd”, która z jednej strony odniesie się do wystawy „Czekając na kolejne nadejście” prezentowanej w CSW w Wilnie i Zamku Ujazdowskim w Warszawie, a z drugiej spróbuje podsumować kondycję kultury i współpracy polsko-litewskiej.
Polska i Litwa borykają się z ciężarem historii, także tej wspólnej. Często jest to przeszkoda w budowaniu pozytywnej współpracy, także w obszarze kultury. O tym, między innymi, traktuje nowy numer pisma o sztuce i kulturze „Obieg”, wydawany od 1987 roku przez Centrum Sztuki Współczesnej U-jazdowski w Warszawie, obecnie ukazującego się jako dwujęzyczny kwartalnik online https://obieg.u-jazdowski.pl.
Odnosząc się do wątków poruszanych, autorzy w numerze chcieliby wyjść od opowieści dotyczącej Gry w Państwa, historii kilku osób, które tworzyły przez kilka dekad nieformalną grupę artystyczną, animującą alternatywną rzeczywistość państwowo-polityczną w kilku prywatnych warszawskich mieszkaniach w czasach PRL. Historie te przedstawi redaktor „Obiegu”, Krzysztof Gutfrański.
Do rozmowy, którą poprowadzi kuratorka wystawy Ula Tornau, zaproszono redakcję i autorki „Obiegu”. Wspólnie zastanowią się oni nad ideą Polski i Litwy jako państw wielonarodowych i aktualnością tradycji unii polsko-litewskiej. Odniosą się też do przeszłych wizji przyszłości, kreowanych przez m.in. litewskiego geografa Kazysa Pakštasa (1893-1960), który proponował stworzenie „dodatkowej Litwy”, zapasowego państwa gdzieś za morzami, zasiedlanego przez litewskich imigrantów i będącego bezpiecznym terytorium na wypadek wojny. A także pomysłów wysuwanych przez ruchy społeczne, takich jak założony w Wilnie żydowski Bund (1897-1948), socjalistyczna partia opowiadająca się m.in. za laicyzacją oraz autonomią kulturalną Żydów. Zastanowią się też, jaką rolę odgrywała kultura w demokratycznych przemianach końca lat 80-tych i początku lat 90-tych w Europie Wschodniej.
Udział w dyskusji wezmą: Miglė Bareikytė i dr Viktorija Rusinaitė – badaczki i autorki tekstu do 9. nr „Obiegu”, Krzysztof Gutfrański – redaktor naczelny magazynu „Obieg”, Vitalij Strigunkov – artysta wizualny, współredaktor 9. nr „Obiegu”. Spotkanie poprowadzi Ula Tornau, kuratorka CAC oraz wystawy „Czekając na kolejne nadejście”. Więcej informacji i dokładna godzina rozpoczęcia: cac.lt.

Organizatorzy: Centrum Sztuki Współczesnej, Instytut Polski w Wilnie

19 wrzesień

Otwarcie wystawy „Ambasador RP w Japonii Tadeusz Romer i żydowscy uchodźcy wojenni na Dalekim Wschodzie”

Plakat v2

Otwarcie wystawy „Ambasador RP w Japonii Tadeusz Romer i żydowscy uchodźcy wojenni na Dalekim Wschodzie”

19 września, godz. 18.00, Siedziba Litewskiej Wspólnoty Żydów w Wilnie (ul. Pylimo 4)

Przygotowana z inicjatywy i na zlecenie Instytutu Polskiego w Wilnie przez dr Olgę Barbasiewicz z Instytutu Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego wystawa jest pierwszą tak wszechstronną próbą ukazania bohaterskich działań podejmowanych przez ambasadora RP w Japonii Tadeusza Romera na rzecz pomocy żydowskim uchodźcom przybywającym do japońskich portów z wizami wydanymi przez japońskiego konsula w Kownie Chiunę Sugiharę.
Tadeusz Ludwik Romer urodził się 6 grudnia 1894 r. w Antonoszu, znajdującym się w owym czasie w guberni kowieńskiej Cesarstwa Rosyjskiego. W 1937 r. został pierwszym ambasadorem RP w Japonii. Latem 1940 roku polscy Żydzi, którzy szukali ucieczki przed Holokaustem, otrzymywali od japońskiego konsula w Kownie Chiune Sugihary wizy tranzytowe umożliwiające im wjazd do Japonii. Wizy te były niezbędne do przedostania się na terytorium holenderskiego Curacao. Uchodźcy posiadali bowiem także zaświadczenie o bezwizowym pozwoleniu na wjazd na te terytoria, wystawione przez holenderskiego konsula honorowego w Kownie Jana Zwartendijka. Uchodźcy będący polskimi obywatelami zostali natychmiast otoczeni opieką konsularną polskiej ambasady. Zadaniem ambasadora Tadeusza Romera stała się pomoc w zapewnieniu wiz docelowych, gdyż osoby przybywające w kolejnych turach nie posiadały żadnych innych wiz niż te tranzytowe, wydane przez Chiune Sugiharę. Romer szacował, że do Japonii przybędzie około 500 osób, w zależności od decyzji władz sowieckich i japońskich, które mogły odmówić wpuszczenia tej grupy. Jednak już w połowie lutego liczba ta przekroczyła 700 osób, o czym polska placówka dyplomatyczna niezwłocznie informowała Londyn. Priorytetem dla polskiej dyplomacji stało się odpowiednie rozlokowanie znajdujących się na terenie Japonii uchodźców.
Dla zapewnienia uchodźcom opieki, szczególnie w przypadku braku dalszych wiz oraz środków niezbędnych do życia, ambasador Tadeusz Romer powołał „Polski Komitet Pomocy Ofiarom Wojny”, którego przewodniczącą została jego żona Zofia Romer. Komitet zebrał środki na działalność i doraźną pomoc uchodźcom wśród Polonii oraz obywateli polskich przebywających na Dalekim Wschodzie, uzyskał również wsparcie nowojorskiego Joint Distribution Committee. Komitet utworzył swoje biura w Kobe i Tokio, współpracował także z organizacjami żydowskimi w Kobe i Jokohamie. Jego przedstawiciel spotykał się w porcie w Tsurudze z przybywającymi polskimi obywatelami w celu ułatwienia formalności wizowych i skierowania ich do Kobe, gdzie gmina żydowska zapewniała im zakwaterowanie. Komitet udzielał również uchodźcom zapomóg pieniężnych. Aby oszczędzić przybyszom długiej podróży do Tokio, Ambasada RP zorganizowała w Osace tymczasowy punkt konsularny. Gdy w 1941 roku podjęto decyzję o likwidacji polskiej placówki w Japonii, Tadeusz Romer wraz z częścią personelu ambasady udał się pod koniec października do Szanghaju, gdzie kontynuował dyplomatyczne działania na rzecz uchodźców. To dzięki jego działalności i wstawiennictwu polscy obywatele byli w stanie uzyskiwać kolejne wizy do krajów docelowych, jak również korzystać z pomocy finansowej, przekazywanej często za pośrednictwem polskich poselstw, przy współpracy Rządu RP na uchodźstwie.
Tadeusz Romer wyjechał z Szanghaju latem 1942 roku, zostawiając na Dalekim Wschodzie dobrze zorganizowaną społeczność polskich Żydów, której reprezentanci zostali włączeni w nowo powstałą organizację o nazwie Zarząd Główny Związku Polaków w Chinach. Po dotarciu do Lourenço Marques (obecnie Maputo, Mozambik) nadal wspierał polskich Żydów poprzez działania dyplomatyczne. W tym samym roku Tadeusz Romer objął funkcję ambasadora Polski w ZSRR, którą sprawował do wiosny 1943 roku. W kwietniu 1943 roku został pełnomocnikiem rządu RP na Bliskim Wschodzie, aby w lipcu tego samego roku objąć stanowisko Ministra Spraw Zagranicznych w rządzie Stanisława Mikołajczyka w Londynie. Po zakończeniu wojny wyemigrował do Kanady, gdzie pracował na Uniwersytecie McGill. Od 1963 roku aż do śmierci był prezesem Polskiego Instytutu Naukowego w Kanadzie. Zmarł w Montrealu 23 marca 1978 roku.
Wystawa podejmuje próbę przywrócenia pamięci o polskim dyplomacie, ale przedstawia także życie codzienne żydowskich uchodźców w Japonii oraz Chinach. Wystawie towarzyszy okolicznościowa publikacjja w trzech językach.  W otwarciu wystawy udział wezmą autorki dr Olga Barbasiewicz i Barbara Abraham. Wystawa czynna do 19 października br.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Litewska Wspólnota Żydów (Litwaków). Partnerzy: Fundacja Sugihary Dyplomaci za Życie, Ambasada RP w Wilnie, Ambasada Japonii w Wilnie, Biblioteka Polska w Londynie, Narodowe Archiwum Cyfrowe, Instytut Bliskiego i Dalekiego Wschodu Uniwersytetu Jagiellońskiego