Wystawa „Starewicz – pionier animacji”

Wystawa „Starewicz – pionier animacji”
13 grudnia – 30 stycznia, Muzeum Miejskie w Kownie (pl. Rotušės 15)
Otwarcie wystawy: 13.12.2019 o godz. 17.30

Władysław Starewicz (1882–1965) – polskojęzyczny reżyser pochodzący z Litwy, entomolog, artysta o szerokim spektrum zainteresowań, pionier animacji lalkowej, w pierwszej połowie XX w. tworzący na Litwie, w Rosji i we Francji. Twórca związany z Muzeum Miejskim w Kownie wywodził się z polskiej rodziny szlacheckiej. Od 1911 roku pracował w Dziale Przyrodniczym Muzeum. Malował plakaty a także karykatury do czasopism „Vapsva” oraz „Kreivas veidrodis”, projektował kostiumy karnawałowe, fotografował, ostatecznie zajął się animacją eksperymentalną. Jako pierwszy zastosował wiele nowatorskich rozwiązań w sztuce filmowej – zarówno dotyczących samego filmowania, jak też oświetlenia. Niektóre z jego trików operatorskich do dziś są z powodzeniem stosowane przez filmowców. Podczas pobytu w Kownie Starewicz tworzył animacje lalkowe oraz parodie filmowe: „Nad Niemnem”, „Życie ważek”, „Żuki”. W 1910 roku stworzył serię ujęć mieszkających w litewskiej Dąbrowie chrząszczy (jelonków rogaczy). Film o tych owadach – „Życie żuków” – zmontował, pracując już w Wytwórni Chanżonkowa w Moskwie. Wcześniej, w 1911 roku, nakręcił „Piękną Lukanidę” i „Zemstę kinooperatora” – o czym pisał w swoich dziennikach. Chociaż to nie Starewicz wynalazł animację przestrzenną, jest on uznawany za prekursora w tej dziedzinie. Jego nazwisko widnieje we wszystkich światowych encyklopediach i leksykonach filmowych. Na temat twórczości reżysera nadal powstają prace naukowe i filmy. W 2007 roku niezależna wytwórnia producencka „Filmų Era” przy wsparciu, m.in. Muzeum Miasta Kowna nakręciła film o Starewiczu pod tytułem „Treser żuków” (reż. Linas Augutis, Marek Skrobecki). Przy produkcji filmu współpracowały Litwa, Polska, Rosja, Francja i Niemcy. Kurator projektu: Krzysztof Stanisławski (Polska).

Organizator: stowarzyszenie „Kampania Artystyczna” w Warszawie; partnerzy: Muzeum Miasta Kowna, galeria „Meno parkas” w Kownie, Instytut Polski w Wilnie, Muzeum Kinematografii w Łodzi, FINA. Sponsor: IAM – Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie