1 luty

„Piękna i bestia“ – wystawa fotografii Stanisława Ignacego Witkiewicza-Witkacego (1885–1939)

Witkacy

„Piękna i bestia“ -  wystawa fotografii Stanisława Ignacego Witkiewicza-Witkacego (1885–1939)

1 lutego – 17 marca, Galeria Sztuki w Szawlach (ul. Vilniaus 245, Szawle)

Wystawa poświęcona postaci wybitnego polskiego pisarza, malarza, filozofa, dramaturga i fotografa Stanisława Ignacego Witkiewicza. Na wystawie zaprezentowano dziewiętnaście unikatowych zdjęć, przede wszystkim autorstwa Stanisława Ignacego Witkiewicza (są to portrety m.in. siostry Janiny Illukiewicz, pisarza i rysownika Bruno Schulza, pianisty Arthura Rubinsteina (1887–1982), jednego z najsłynniejszych polskich antropologów Bronisława Malinowskiego). Uzupełniają je zdjęcia fotografów tworzących w czasach Witkiewicza (Józefa Głogowskiego, Tadeusza Langiera, Mieczysława Choynowskiego). Rodzice Witkacego urodzili się na Litwie: Stanisław Witkiewicz – w dworku w Poszawszu koło Szawli, Maria Pietrzkiewiczówna – w Tryszkach. Jego ojciec – Stanisław Witkiewicz – to słynny malarz, krytyk sztuki i architekt z przełomu XIX i XX w. Witkacy do dziś pozostaje znaczącą osobowością nie tylko polskiej, ale także światowej kultury. Urodził się w 24 lutego 1885 r. w Warszawie, 18 września 1939 r. popełnił samobójstwo na wieść o wkroczeniu do Polski Armii Czerwonej. Studiował w Krakowskiej Akademii Sztuk Pięknych, brał udział w licznych wystawach, był jednym z najważniejszych ideologów grupy „Formistów“, interesował się estetyką, teorią sztuki, psychoanalizą (najsłynniejsze jego dzieła to „Szkice estetyczne“, „Teatr. Wprowadzenie do Teorii Czystej Formy w teatrze“). Wystawa będzie czynna do 17 marca.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Litewskie Muzeum Sztuki, Trieste Contemporanea, Artspace, Instytut Francuski na Litwie, Litewski Instytut Badań Kultury, czasopismo „Krantai“, Galeria Sztuki w Szawlach

2 luty

Wystawa fotografii prof. Krzysztofa Hejke „Ostatni bartnicy Europy, których spotkałem” w Mereczu

MERKINE-BITININKAI-14 val.

Wystawa fotografii prof. Krzysztofa Hejke „Ostatni bartnicy Europy, których spotkałem” w Mereczu
2 lutego – 26 marca, Centrum Zwiedzających Dzukijskiego Parku Narodowego w Mereczu (ul. Vilniaus 3, Merkinė)
Otwarcie wystawy: 2 lutego o godz. 14.00

Instytut Polski w Wilnie wraz Dyrekcją Dzukijskiego Parku Narodowego i Państwowego Rezerwatu Przyrodniczego w Čepkeliai oraz Polskim Bractwem Bartniczym serdecznie zapraszają na otwarcie wystawy fotografii prof. Krzysztofa Hejke „Ostatni bartnicy Europy, których spotkałem”. W otwarciu wezmą udział bartnicy z Polskiego Bractwa Bartnego, zaśpiewa młodzieżowy zespół „Kukumbalis”. Wystawa w niezwykle interesujący i przejmujący sposób opowiada o najstarszej formie pszczelarstwa – bartnictwie, polegającym na chowie pszczół w barciach, czyli w wydrążonych pniach drzew. Ekspozycja składa się z wielkoformatowych zdjęć autorstwa Krzysztofa Hejke. Ideą projektu jest ocalenie pamięci o ostatnich tradycyjnych bartnikach, ale także promowanie dokonań młodych adeptów sztuki bartniczej czerpiących od nich wzorce i inspiracje, reaktywujących tak zwane neobartnictwo oraz, tak modne ostatnio, pszczelarstwo miejskie. Prof. Krzysztof Hejke to ceniony polski fotograf, operator, wydawca. Jest wykładowcą Łódzkiej Szkoły Filmowej, podróżnikiem, dokumentalistą wypraw wysokogórskich. Swoje prace prezentował na ponad 140 wystawach indywidualnych w kraju i za granicą. Przez ostatnie kilkanaście lat przemierzał Europę Środkowo-Wschodnią rejestrując ostatnich bartników zamieszkujących Polskę, Litwę, Białoruś oraz Ukrainę. Wystawę można zwiedzać do 26 marca br. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Polskie Bractwo Bartnicze, Dyrekcja Dzukijskiego Parku Narodowego i Państwowego Rezerwatu Przyrodniczego w Čepkeliai. Patronat honorowy: Ministerstwo Środowiska Republiki Litewskiej

25 luty

Wystawa „Oskar Hansen. Otwarta Forma”

Hansen

Wystawa „Oskar Hansen. Otwarta Forma”

Do 25 lutego,  Narodowa Galeria Sztuki  (al. Konstitucijos 22, Wilno)

W ramach litewskiego programu obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości, serdecznie napraszamy na wystawę „Oskar Hansen. Otwarta Forma”. Wystawa przedstawia dorobek twórczy Oskara Hansena, jednego z najsłynniejszych polskich architektów. Hansen, choć urodził się w Norwegii, swoją młodość spędził w Wilnie. Zasłynął przede wszystkim jako twórca teorii otwartej formy, która stała się osią jego architektonicznej, artystycznej i pedagogicznej działalności. Teoria Formy Otwartej, ogłoszona przez Oskara Hansena (1922-2005) podczas Międzynarodowego Kongresu Architektury Nowoczesnej CIAM w Otterlo w 1959 roku, zakładała otwarcie architektury na współtworzenie jej przez jej użytkowników. Przeciwstawiając się strukturom, które definiowali jako Formę Zamkniętą – do końca zaprojektowanym, nie pozostawiającym żadnego marginesu dla kreatywności ich użytkowników i stanowiących raczej pomnik wystawiony ich twórcom niż komfortową przestrzeń do życia – Hansenowie proponowali radykalną zmianę sposobu myślenia o roli architekta. Miała ona polegać przede wszystkim na tworzeniu „tła dla zdarzeń”, passe-partout dla codziennego życia. Architektura miała za zadanie eksponować ludzi i bogactwo ich codziennej aktywności w przestrzeni. Skupiona na procesie, wydobywaniu podmiotowości i tworzeniu ram dla indywidualnej ekspresji, stawała się narzędziem, które mogło być używane i przekształcane przez jej użytkowników, i które łatwo dostosowywało się do ich zmiennych potrzeb. Koncepcję Formy Otwartej Oskar Hansen rozwijał w projektach różnej skali: od projektów wystawienniczych, tymczasowych pawilonów i osiedli mieszkaniowych. Współautorką wielu z tych projektów, w szczególności zrealizowanych osiedli mieszkaniowych była jego żona, Zofia. Razem opracowali również Linearny System Ciągły – projekt liniowych miast rozciągających się przez całe terytorium Polski. Wystawa eksponowana w Narodowej Galerii Sztuki w Wilnie przygotowana przez Soledad Gutiérrez, Aleksandrę Kędziorek i Łukasza Rondudę eksponowana była już w Museu d’Art Contemporani de Barcelona MACBA (2014 r.),  Museu de Arte Contemporânea de Serralves w Porto (2015 r.), Szkole Architektury Uniwersytetu Yale  (2016 r.) oraz Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie (2017 r.). Kurator: Aleksandra Kędziorek. Projekt wystawy: Centrala (Małgorzata Kuciewicz, Simone De Iacobis). Współorganizator wystawy: Muzeum Sztuki Nowoczesnej w Warszawie. Wystawa zorganizowana we współpracy z Instytutem Polskim w Wilnie oraz Instytutem Adama Mickiewicza. Projekt jest częścią wieloletniego programu „Niepodległa” 2017-2021, finansowanego ze środków Ministerstwa Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP. Jest organizowany w ramach obchodów 100. rocznicy odzyskania przez Polskę Niepodległości.

25 luty

Wystawa „Bronisław Piłsudski (1866–1918) – etnograf i muzealnik”

Bronek-Varnasa-maly

Wystawa „Bronisław Piłsudski (1866–1918) – etnograf i muzealnik”
Do 25 lutego 2018 r., Muzeum Pałacu Radziwiłłów (ul. Vilniaus 24, Wilno)

W 2016 roku przypadła 150. rocznica urodzin Bronisława Piłsudskiego, z tej okazji Muzeum Tatrzańskie im. dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem przygotowało czasową wystawę poświęconą sylwetce tego niezwykłego człowieka – zesłańca, wybitnego naukowca, badacza i muzealnika. Jej obecna, wileńska edycja, to inicjatywa Instytutu Polskiego w Wilnie oraz efekt współpracy, Litewskiego Muzeum Sztuki oraz Muzeum Tatrzańskiego w Zakopanem. Projekt organizowany jest w ramach obchodów 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości.

Bronisław Piłsudski urodził się 2 listopada 1866 roku we dworze w Zułowie, w powiecie święciańskim na Litwie. W 1877 roku rodzina Piłsudskich przeniosła się do Wilna. Za udział w spisku mającym na celu zamach na cara Aleksandra III Bronisław Piłsudski skazany został przez władze rosyjskie w 1887 roku na karę śmierci, zamienioną później na 15 lat katorgi. Przebywając na zesłaniu na Sachalinie – wyspie na Oceanie Spokojnym zwanej Wyspą katorżników – zainteresował się kulturą rdzennej ludności. Jako naukowiec samouk badał życie, język, obyczaje, kulturę duchową i tradycje ginących plemion – Ajnów, Niwchów (Gilaków) i Oroków. Dzięki jego pracy można było stworzyć podstawę ważnych badań etnologicznych i językowych. Po powrocie z zesłania do Polski, przebywając z przerwami w Zakopanem (w latach 1906–1914), zaangażował się w prowadzenie badań nad folklorem Podtatrza. W tym celu w 1911 roku powołał Sekcję Ludoznawczą przy Towarzystwie Tatrzańskim. Wniósł również wkład w rozwój Muzeum Tatrzańskiego im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem. Juliusz Zborowski, wieloletni dyrektor tej placówki, widział w Bronisławie Piłsudskim pierwszego na Podhalu nowoczesnego etnografa, wybitnego muzealnika i pioniera badań etnograficznych prowadzonych na Podhalu i dla Podhala. Dorobek naukowy Bronisława Piłsudskiego cenią naukowcy na całym świecie, organizowane były międzynarodowe sesje naukowe poświęcone jego dokonaniom. Od 1998 roku wydawana jest edycja Dzieł zebranych Bronisława Piłsudskiego pod redakcją naukową profesora Alfreda Franciszka Majewicza. Na Sachalinie w Rosji i na Hokkaido w Japonii stanęły upamiętniające go pomniki, a w gmachu Biblioteki Naukowej Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie wisi poświęcona mu tablica. Ma również symboliczną mogiłę na Starym Cmentarzu w Zakopanem. Jego grób znajduje się na cmentarzu Montmorency pod Paryżem. Mimo wielkich zasług dla światowej nauki Bronisław Piłsudski znany jest niewielkiemu gronu specjalistów i pasjonatów. W Polsce nazwisko Piłsudski kojarzy się najczęściej z jego młodszym bratem Józefem, pierwszym Marszałkiem Polski.

Organizatorzy: Muzeum Tatrzańskie im. Dra Tytusa Chałubińskiego w Zakopanem, Litewskie Muzeum Sztuki, Instytut Polski w Wilnie
Partnerzy: Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku, Muzeum Miejskie w Żorach, Biblioteka Polskiej Akademii Umiejętności i Polskiej Akademii Nauk w Krakowie, Telewizja Polska, Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie, Ambasada Japonii na Litwie
Partnerzy medialni: radio „Znad Wilii“, portale: „ZW.lt“, „Wilnoteka.lt“, dziennik „Kurier Wileński“

28 luty

Wystawa „Kolaże Wisławy Szymborskiej”

11-ak

Wystawa „Kolaże Wisławy Szymborskiej”
26 lutego, godz. 18.00,  Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (al. Giedymina 51, Wilno)

Z okazji Międzynarodowych Wileńskich Targów Książki, Instytut Polski w Wilnie, Instytut Książki w Krakowie, Fundacja Wisławy Szymborskiej oraz Litewska Biblioteka Narodowa im. Mažvydasa zapraszają na otwarcie wystawy „Kolaże Wisławy Szymborskiej”. Wystawa jest okazją do poznania pozapoetyckiej twórczości polskiej Noblistki, która przez wiele lat tworzyła pocztówkowe kolaże, obdarowując nimi swoich przyjaciół przy różnych okazjach. Tworzenie kolaży, czy też, jak sama nazywała je Szymborska, „wyklejanek”, było jednym z jej ulubionych zajęć. Przygotowywała je z ogromną starannością i dbałością o szczegóły. Podobnie jak poezję, wyklejanki charakteryzują trafne puenty i surrealistyczne poczucie humoru. Wyklejanki tworzone przez Wisławę Szymborską stanowią swego rodzaju przypisy do jej literackiej twórczości, dają wgląd w twórczą wyobraźnię poetki, a ponadto oferują rzadką możliwość zaprezentowania Noblistki od innej, mniej znanej strony. Na wystawie eksponowane będą oryginały kolaży. Wystawa będzie czynna w dniach 26 lutego-16 marca 2018 r. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Instytut Książki w Krakowie, Fundacja Wisławy Szymborskiej, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa

13 marzec

Wystawa „Ludwik Zamenhof – twórca esperanto” w Poniewieżu

??????????????????????????????????????????????????

Wystawa „Ludwik Zamenhof – twórca esperanto” 

13 marca 2018 r. – 15 kwietnia 2018 r.,  Samorząd m. Poniewież (Pl. Laisvės 20)
Otwarcie: 13 marca o godz. 17.30 w Samorządzie m. Poniewież 

Instytut Polski w Wilnie wraz z Litewskim Związkiem Esperantystów serdecznie zapraszają na otwarcie wystawy poświęconej Ludwikowi Zamenhofowi, twórcy języka esperanto. Życie Ludwika Zamenhofa silnie związane było z Litwą. Prezentowana przez Instytut Polski w Wilnie wystawa, prezentuje sylwetkę Ludwika Zamenhofa, jego rodzinę, życie, narodziny najsłynniejszego sztucznego języka oraz jego wciąż rosnącą popularność. Ukazuje także przykłady światowej literatury w tym języku i przedstawia zasłużonych esperantystów. Zachęca także do nauki tego języka. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Litewski Związek Esperantystów

4 kwiecień

Wystawa „Papież wolności” w Kiejdanach

Papiez

Wystawa „Papież wolności” w Kiejdanach
4-30 kwietnia, na dziedzińcu kościoła pw. św. Józefa w Kiejdanach (ul. Radvilų 10)

Wystawa z okazji 40. rocznicy rozpoczęcia pontyfikatu Jana Pawła II. Ekspozycja prezentuje Karola Wojtyłę, jako wielkiego męża stanu, któremu Polska i kraje Europy Środkowej zawdzięczają odzyskanie swojej suwerenności. Jej celem jest także podkreślenie decydującej roli jaką odegrała Polska w procesach wolnościowych końca XX w. To właśnie w Polsce, w 1979 r., na ówczesnym Placu Zwycięstwa w Warszawie – zostały wypowiedziane pamiętne słowa Jana Pawła II, wzywające do „odnowy tej ziemi”. Zapowiadały one zmiany, które wkrótce miały nastąpić. Powstanie ruchu społecznego „Solidarność”, wybory w 1989 r., odzyskanie niezależności przez kraje Europy Środkowej i wreszcie obalenie muru berlińskiego.

Organizatorzy: Centrum Myśli Jana Pawła II, Ambasada RP w Wilnie, Instytut Polski w Wilnie, Parafia św. Józefa w Kiejdanach

5 kwiecień

Wystawa „O. Maksymilian Maria Kolbe. 1894-1941” w Solecznikach

Kolbe

Wystawa „O. Maksymilian Maria Kolbe. 1894-1941”
5 kwietnia, Centrum Kultury Samorządu Rejonu Solecznickiego (ul. Vilniaus 48, Soleczniki) – przed i po pokazie filmu „Dwie Korony”
6-30 kwietnia, Kościół pw. św. Piotra Apostoła w Solecznikach (ul. Sodų 5)

Wystawa Instytutu Polskiego oraz Instytutu Pamięci Narodowej została przygotowana w oparciu o zasoby ikonograficzne Archiwum OO. Franciszkanów w Niepokalanowie przy współpracy Stowarzyszenia „Rycerstwo Niepokalanej” Archidiecezji Białostockiej. Opowiada ona o tragicznej historii ojca Rajmunda Kolbe (Maksymiliana Marii Kolbe) – franciszkanina, misjonarza, założyciela „Rycerstwa Niepokalanej” oraz budowniczego klasztoru franciszkańskiego w Niepokalanowie. W czasie okupacji niemieckiej działalność klasztoru została zawieszona. Po wielokrotnym aresztowaniu, 28 maja 1941 Kolbe trafił ostatecznie do niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego Auschwitz. W obozie dobrowolnie wybrał męczeńską śmierć głodową w zamian za skazanego współwięźnia Franciszka Gajowniczka. 10 października 1982 roku na placu świętego Piotra w Watykanie Maksymilian Maria Kolbe został ogłoszony przez Papieża Jana Pawła II świętym. Wystawa

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Oddziałowe Biuro Edukacji Publicznej Instytutu Pamięci Narodowej w Białymstoku, Parafia pw. Najświętszego Serca Pana Jezusa w Rudziszkach

10 kwiecień

MARIUSZ HERMANOWICZ / AGNIESZKA RAYSS – polska fotografia w Wilnie

Mariusz Hermanowicz, Wilno, a jednak..., 2001-2002 ┬ę M. Hermanowicz _ FAF (2)

MARIUSZ HERMANOWICZ / AGNIESZKA RAYSS – polska fotografia w Wilnie
10 kwietnia – 5 maja, galeria Związku Artystów Fotografików Litwy „Prospekto galerija” (al. Gedimino 43, Wilno)
Otwarcie: 10 kwietnia o godz. 17.00 

Instytut Polski w Wilnie zaprasza na dwie wystawy polskiej fotografii: Mariusza Hermanowicza  „Do czego może służyć fotografia?” oraz Agnieszki Rayss „Gdzie jest ciało”.
Przekrojowa wystawa Mariusza Hermanowicza pokazuje zmiany, jakie zachodziły w twórczym życiu artysty. Mariusz Hermanowicz był aktywnym fotografem od lat 70. do roku 2008. Jego indywidualny styl rozpięty był pomiędzy fotografią konceptualną a dokumentalną. Znakiem rozpoznawczym Hermanowicza było nakładanie własnoręcznych komentarzy, bezpośrednio na odbitkach oraz realizowanie zdjęć w seriach, układanych według założonej narracji. Duża część jego twórczości związana jest z genealogicznymi poszukiwaniami, w których Wilno odgrywa ważną rolę. Prezentacji prac Mariusza Hermanowicza towarzyszy wystawa współczesnej artystki Agnieszki Rayss. Jej najnowszy projekt pt. „Gdzie jest ciało” inspirowany jest ostatnim etapem twórczości Hermanowicza i wchodzi z nim w krytyczny dialog. Obie wystawy przygotowane zostały przez Fundację Archeologia Fotografii z Warszawy. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Fundacja Archeologia Fotografii, Związek Artystów Fotografików Litwy; partner: Instytut Polski w Wilnie. Projekt dofinansowany ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego

Fot. Mariusz Hermanowicz, Wilno, a jednak…, 2001-2002, M. Hermanowicz _ FAF

19 kwiecień

Wystawa ,,Józef Piłsudski – mąż stanu Polski i Europy” w szkołach Wileńszczyzny

Piłsudski1[1]

Wystawa ,,Józef Piłsudski – mąż stanu Polski i Europy” w szkołach Wileńszczyzny
19 marca – 6 kwietnia,  Gimnazjum w Awiżeniach (ul. Sudervės 8, Awiżenie, rej. wileński)
6 kwietnia – 27 kwietnia, Gimnazjum im. ks. Józefa Obrembskiego w Mejszagole (ul. Mokyklos 22, Mejszagoła, rej. wileński)
27 kwietnia – 18 maja,  Gimnazjum w Zujunach (ul. Mokyklos 1, Zujuny, rej. wileński)

W ramach obchodów 100-lecia Niepodległości Polski, Ambasada RP oraz Instytut Polski w Wilnie organizują ekspozycję edukacyjnej wystawy prezentującej wybitnego Polaka, syna ziemi wileńskiej  – Józefa Piłsudskiego w polskich szkołach na Wileńszczyźnie.  Na 19 planszach zespół naukowy Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku opisał biografię i dziedzictwo myśli wybitnego rodaka. Na wystawę złożył się bogaty materiał ilustracyjny zaczerpnięty ze źródeł archiwalnych. Wystawa była eksponowana podczas konferencji naukowej „Bez emocji. Polsko-litewski dialog o Józefie Piłsudskim” w Wileńskim Ratuszu w grudniu 2017 roku. Wydarzenia przeznaczone dla wspólnot szkolnych. W przypadku zainteresowania prezentacją wystawy w Państwa szkołach, prosimy o kontakt z Instytutem Polskim bądź Ambasadą RP w Wilnie.

Organizatorzy: Ambasada RP w Wilnie, Instytut Polski w Wilnie, Muzeum Józefa Piłsudskiego w Sulejówku