2 listopad

Akcja promująca czytelnictwo „Czytaj PL!” w polskich szkołach Wilna i Wileńszczyzny

czytajpl-2018-b2-wilno-1

Akcja promująca czytelnictwo „Czytaj PL!” w polskich szkołach Wilna i Wileńszczyzny
2-30 listopada, polskie szkoły Wilna i Wileńszczyzny

Dzięki współpracy Krakowskiego Biura Festiwalowego oraz Instytutu Polskiego w Wilnie po raz pierwszy w polskich szkołach Wilna i Wileńszczyzny zagości ogólnopolska akcja promująca czytelnictwo „Czytaj PL!”. Czytaj PL! to największa tego typu akcja w Polsce, która każdego roku umożliwia tysiącom czytelników bezpłatny dostęp do książkowych bestsellerów.  Po zeskanowaniu odpowiedniego kodu QR znajdującego się na plakatach rozmieszczonych w przestrzeni publicznej czytelnicy mogą pobrać wybrany e-book oraz korzystać z niego przez kilka tygodni. Projekt od kilku edycji cieszy się niesłabnącym zainteresowaniem, a od 2017 r. wychodzi poza granice Polski. W ubiegłym roku do Czytaj PL! dołączyło 12 Miast Literatury UNESCO, m.in. Barcelona, Dublin, Praga, Edynburg czy Dunedin. W tym roku do akcji dołączy Wilno i Wileńszczyzna. W polskich szkołach  średnich zostaną umieszczone plakaty z kodem QR. Aby skorzystać z darmowych wypożyczalni e-booków i audiobooków, należy pobrać aplikację Woblink ze sklepu App Store lub Google Play i przejść do zakładki Czytaj PL, a następnie zeskanować kod QR z plakatu Czytaj PL. Do akcji każdy użytkownik może zaprosić 5 osób (nie będą one musiały już skanować QR kodu). Akcja Czytaj PL potrwa od 2 do 30 listopada. Akcja Czytaj PL od początku jest organizowana w ramach programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.

Organizatorzy: Krakowskie Biuro Festiwalowe, woblink.com, Instytut Polski w Wilnie

27 listopad

Wystawa „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”

AM_stendas_1710x2090_1023_01-1

Wystawa „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”
27 listopada 2018 r. – 24 lutego 2019 r., Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich (Pl. Katedros 4, Wilno)
Otwarcie wystawy: 27.11.2018 r., godz. 18.00 

Wystawa Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz jest szczególnym projektem, mającym na celu uaktualnienie więzi historycznych i kulturowych, podkreślenie wspólnego dziedzictwa Litwy i Polski, które w 2018 roku obchodzą 100-lecie odrodzenia państwowości. Wybrane arcydzieło – Pan Tadeusz – wieszcza narodowego Adama Mickiewicza jest najbardziej wyrazistym odzwierciedleniem epoki dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a zarazem spójnikiem łączącym to nieistniejące państwo z teraźniejszymi, powstałymi na początku wieku XX – Litwą, Polską, Ukrainą i Białorusią. Dlatego projekt, którego treść prowokuje do przemyślenia pojęć państwowości, tożsamości i pochodzenia, doskonale sprawdzi się w roku jubileuszowym, a wystawa pozwoli godnie go zaprezentować. Ekspozycja jest zaplanowana w Centrum wystaw czasowych Muzeum Narodowego – Pałacu Wielkich Książąt Litewskich. Przestrzeń ekspozycyjna to ok. 500 m. kw. Wystawa przedstawia ponad 250 unikalnych i typologicznie różnych eksponatów ze zbiorów około 30 instytucji Polski i Litwy (muzeów, bibliotek, archiwów, prywatnych kolekcji itp.). Wystawę Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz uzupełnia szeroka oferta wydarzeń towarzyszących -  kulturalnych, naukowych oraz edukacyjnych.

Patronat honorowy nad wystawą sprawują:
Prezes Rady Ministrów RP Mateusz Morawiecki oraz Premier RL Saulius Skvernelis
Wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego RP Piotr Gliński oraz minister kultury RL Liana Ruokytė-Jonsson

Główni organizatorzy: Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zakład Narodowy im. Ossolińkich (Wrocław), Muzeum Pana Tadeusza (Wrocław), Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Adama Mickiewicza (Warszawa), Instytut Polski w Wilnie.

6 grudzień

Prezentacja „Pana Tadeusza“ Adama Mickiewicza w programie „Wieczoru Języków” na Uniwersytecie Wileńskim

kalbu

Prezentacja „Pana Tadeusza“ Adama Mickiewicza w programie „Wieczoru Języków” na Uniwersytecie Wileńskim
6 grudnia, godz. 18.00, Sala Pisarzy Uniwersytetu Wileńskiego (Universiteto g. 5)

Jubileuszowy, V Wieczór Języków na Uniwersytecie Wileńskim, związany jest z 100. rocznicą odzyskania przez Litwę Niepodległości i odbywa się pod hasłem „Jak Litwa brzmi dla świata, a świat dla Litwy”. 6 grudnia w Sali Pisarzy wileńskiej Alma Mater odbędą się prezentacje wybitnych dzieł powstałych w różnych językach świata, a wśród nich poematu „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza.
Początkowy fragment poematu, inwokacja „Litwo, Ojczyzno moja…” jest bez wątpienia najpopularniejszym od wielu pokoleń utworem literackim, którego uczą się na pamięć miliony Polaków. W czasie „Wieczoru języków” zabrzmi na tle fragmentu niemego filmu „Pan Tadeusz”, powstałego w 1928 roku w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego. O znaczeniu dzieła Mickiewicza dla polskiej kultury opowie poetka i tłumaczka, studentka polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego Karolina Słotwińska. Prezentację zakończy konkurs wiedzy o Mickiewiczu z nagrodami książkowymi ufundowanymi przez Instytut Polski.
Wybór „Pana Tadeusza” jako prezentacji języka i kultury polskiej w programie V Wieczoru Języków nie jest przypadkowy. W roku stulecia odzyskania Niepodległości przez obydwa kraje, Litwę i Polskę, postać wieszcza łączącego oba kraje i narody i jego epos szlachecki zajmują poczesne miejsce w programie kulturalnym obchodów rocznicowych w Wilnie. W maju projekcja filmu „Pan Tadeusz” zwieńczyła przegląd filmowy „W starym kinie. Pierwsze filmy niepodległej Polski“, zorganizowany przez Instytut Polski w kinie Skalvija, zaś od 27 listopada w Pałacu Władców oglądać można wystawę „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”, zorganizowaną przez Pałac Władców, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu, Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Adama Mickiewicza oraz Instytut Polski w Wilnie, pod patronatem premierów i ministrów kultury Polski i Litwy.
Wieczór Języków jest organizowany przez zespół Wieczoru Języków Uniwersytetu Wileńskiego. Prezentacje dotyczące języków i kultur przygotowują ośrodki filologiczne zajmujące się danymi obszarami językowymi wraz z placówkami dyplomatycznymi państw, w których te języki mają status urzędowy. Wstęp wolny.

Organizator – zespół Wieczoru Języków Uniwersytetu Wileńskiego. Partnerzy – Centrum Polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego i Instytut Polski w Wilnie.

9 grudzień

Wystawa grafiki i ilustracji dla dzieci i młodzieży “Sto lat Ą/Ę”!

niepodległość_poprawka

Wystawa grafiki i ilustracji dla dzieci i młodzieży “Sto lat Ą/Ę”!
Do 9 grudnia,  Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (al. Gedimino 51, Wilno)

Tylko do 9 grudnia w Litewskiej Bibliotece Narodowej im. Mažvydasa w Wilnie oglądać można polsko-litewską wystawę pt. „Sto lat Ą i Ę”, której głównym bohaterem jest język. Specjalnie na potrzeby wystawy, poszczególne zagadnienia językowe zilustrowali, m.in. Józef Wilkoń, Andrzej Strumiłło, Stasys Eidrigevičius, Małgorzata Gurowska, Patricija Bliuj-Stodulska, Deimantė Rybakovienė, Indrė Rybakovaitė, Sigutė Chlebinskaitė. W grudniu na małych czytelników czekają jeszcze atrakcyjne wydarzenia:

  • 5 grudnia, Czytelnia literatury dla dzieci i młodzieży, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa: Oprowadzanie po wystawie dzieci uczestniczących w warsztatach kreatywności.Uwaga! Obowiązuje rejestracja mailowa: info@vlsv.lt. Warsztaty zostały opracowane przez Fundację Małego Księcia „Cała Litwa czyta dzieciom”, Instytut Języka Litewskiego i Litewską Bibliotekę Narodową im. Martynasa Mažvydasa.
  • 8 grudnia, 12.15-13.15, Festiwal Książki dla Dzieci i Młodzieży „Vaikų Kalėdų sala”, Wileński Dom Nauczyciela (ul. Vilniaus 39,Wilno) oraz 9 grudnia, w godz. 12.15-13.15, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (al. Gedimino 51, Wilno): Spotkania i warsztaty plastyczne z ilustratorkami Małgorzatą Gurowską i Patriciją Bliuj-Stodulską „Typografia” i „Słownik wyobraźni”. Podczas warsztatów dzieci stworzą indywidualne i zbiorowe prace. Użyją do tego klocków-stempli, specjalnie zaprojektowanych przez Małgorzatę Gurowską oraz wspólnie będą szukać/tworzyć/rysować nowe znaczenia słów z Patrycją Bliuj-Stodulską. Język warsztatów: polski i litewski. Wstęp wolny.
  • 9 grudnia, w godz.15.15-15.45, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa: „O językowych i wizualnych aspektach książek dla najmłodszych” - wykład dr Małgorzaty Cackowskiej z Uniwersytetu Gdańskiego, ekspertki książek dla dzieci.
  • 9 grudnia, w godz. 16.00-16.45, Finisaż wystawy z podwieczorkiem i rozmowa „O językach pokoleń ilustratorów” z udziałem Andrzeja Strumiłły, Kęstutisa Kasparavičiusa, Broniusa Leonavičiusa, Małgorzaty Gurowskiej, Patricji Bliuj-Stodulskiej, Deimantė Rybakovienė, Ingi Dagilė – znanych i cenionych polskich i litewskich artystów malarzy  i ilustratorów. Język spotkań: polski i litewski.

Wstęp wolny.

Organizatorzy: Fundacja Bałtyckie Syreny (Gdańsk), Instytut Polski w Wilnie, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa, Fundacja Małego Księcia – Cała Litwa Czyta Dzieciom. Partnerzy: Festiwal książki „Kalėdų sala”, Instytut Języka Litewskiego.
Projekt sfinansowano ze środków MKiDN w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2021, w ramach programu dotacyjnego IAM „Kulturalne pomosty”.

10 styczeń

Cykl wydarzeń towarzyszących wystawie „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”

AM_stendas_1710x2090_1023_01-1

Cykl wydarzeń towarzyszących wystawie „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”
Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

Od 27 listopada 2018 r. do 24 lutego 2019 r. w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie oglądać można wystawę „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”, zorganizowaną z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę i Litwę niepodległości. Wystawa przedstawia ponad 250 unikalnych i typologicznie różnych eksponatów ze zbiorów około 30 instytucji Polski i Litwy. Głównym eksponatem wystawy jest rękopis „Pana Tadeusza”. Wystawę uzupełnia szeroka oferta wydarzeń towarzyszących – kulturalnych, naukowych oraz edukacyjnych.

  • Projekcja filmu „Pan Tadeusz“ (reż. Andrzej Wajda, 1999, 150 min.) i dyskusja z udziałem polskiej aktorki Grażyny Szapołowskiej.
    10 stycznia 2019 r., godz. 18.00, Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

Film to nie tylko miłosna historia Zosi i Tadeusza i wrogich sobie rodów szlacheckich. W centrum wydarzeń znajduje się postać zbrodniarza Jacka Soplicy, ukrywającego się pod zakonnym kapturem. Ksiądz Robak jest patriotą i tajnym emisariuszem, przygotowującym na Litwie zbrojne powstanie przeciw rosyjskiemu zaborcy. Jeden z najpopularniejszych polskich filmów. Film w języku polskim z litewskimi napisami. Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: http://registracija.valdovurumai.lt/i74l42er.

  • Wykład kurator Małgorzaty Orzeł (Zakład Narodowy im. Ossolińkich i Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu) pt. „Podróże i przygody rękopisu Pana Tadeusza”
    17 stycznia 2019 r., godz. 18.00, Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

Małgorzata Orzeł zaprosi słuchaczy na imponującą podróż śladami historii rękopisu. Dowiemy się, jak stworzone w Paryżu dzieło, przez Kraków i Lwów trafiło do Wrocławia. Jakie przygody spotkały tę bezcenną pamiątkę i jakie okoliczności skłoniły do  podróży poematu z półki książkowej mieszkania A. Mickiewicza do Muzeum Tarnowskich w Dzikowie, z Działu Rękopisów Zakładu Narodowego im. Ossolińkich we Lwowie do Ossolineum we  Wrocławiu, a następnie do Muzeum Pana Tadeusza. Nie jest to tylko i wyłącznie intrygująca historia rękopisu, to także część rozwoju Polski w okresie 1834-2018.
Wykład w języku polskim z symultanicznym tłumaczeniem na język litewski.  Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: http://registracija.valdovurumai.lt/oojilnpm.

  • Wykład dr Redy Griškaitė (Instytut Historii Litwy) „Litwa z okresu 1824-1855: czy rzeczywiście bez Adama Mickiewicza?“
    24 stycznia 2019 r., godz. 18.00, Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

30 października (11 listopada) 1824 r. Adam Mickiewicz przekroczył granicę Wielkiego Księstwa Litewskiego i na zawsze opuścił te ziemie. Powszechnym stał się fakt tęsknoty poety do ojczyzny przez kolejne 31 lat jego życia (wyjechał w wieku 26 lat). Ślady nostalgii i zainteresowania tym, co się działo za kordonem są wyraźnie widoczne zarówno w twórczości, jak i ego-dokumentach A. Mickiewicza. Czy jednak fizyczna nieobecność A. Mickiewicza na Litwie oznacza również jego niebyt duchowy? Mając na uwadze nawet fakt, iż twórczość poety w latach trzydziestych XIX w. była zakazana na terytorium Imperium Rosyjskiego, a nazwiska nie wolno było nawet wymawiać? Źródła wskazują, iż mimo że „niewidoczny” A. Mickiewicz jednak funkcjonował w litewskiej świadomości, a jego twórczość była odzwierciedlana. Zatem podczas wykładu będzie omówione, przeanalizowane i nawet zakwestionowane stwierdzenie, iż Litwa 1834-1855 była „bez Adama Mickiewicza”. Wykład w języku litewskim. Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: http://registracija.valdovurumai.lt/3402k01t.

  • Projekcja filmu „Pan Tadeusz“ (reż. Ryszard Ordyński, 1928, 123 min.)
    31 stycznia 2019 r., godz. 18.00, Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

Film z 1928 roku jest jedną z największych produkcji dwudziestolecia międzywojennego, a zarazem pierwszą filmową wersją epopei narodowej Adama Mickiewicza. Ordyński nakręcił go, między innymi w majątku Czombrów nieopodal Świtezi, gdzie dzieciństwo spędzał Adam Mickiewicz. Scenarzyści filmu, wybitni pisarze: Andrzej Strug i Ferdynand Goetel, wraz z reżyserem postanowili przenieść na ekran żywe obrazy w stylu rysunków Michała Elwiro Andriollego, autora ilustracji do „Pana Tadeusza”. Film zaginął w czasie II wojny światowej. W latach 50. XX wieku odnaleziono fragmenty filmu o łącznej długości czterdziestu dwóch minut. W 2006 roku we Wrocławiu odnaleziono kolejne fragmenty, dzięki którym udało się zrekonstruować około stu dwudziestu minut trwającego oryginalnie ponad trzy godziny filmu. Zrekonstruowaną wersję filmu wzbogacono o muzykę skomponowaną przez Tadeusza Woźniaka. Film niemy, z polskimi i litewskimi napisami. Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: http://registracija.valdovurumai.lt/9w7wt1ap.

Organizatorzy wystawy: Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zakład Narodowy im. Ossolińkich (Wrocław), Muzeum Pana Tadeusza (Wrocław), Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Adama Mickiewicza (Warszawa), Instytut Polski w Wilnie.

23 styczeń

„Spotkania z polską książką”: Prezentacja litewskiego wydania książki Kamila Janickiego „Damy złotego wieku”

aukso-amziaus-damos_z1[1]

„Spotkania z polską książką”: Prezentacja litewskiego wydania książki Kamila Janickiego „Damy złotego wieku”
23 stycznia, godz. 17.00, Wileńska Galeria Obrazów (ul. Didžioji 4, Wilno)

Spotkaniem z Kamilem Janickim, Instytut Polski w Wilnie rozpoczyna cykl spotkań literackich pod hasłem „Spotkania z polską książką”, podczas których czytelnicy polskiej literatury na Litwie będą mogli wziąć udział w prezentacji litewskich edycji książek polskich twórców, spotkać się z polskimi ludźmi pióra, krytykami, naukowcami i tłumaczami. Nie zabraknie też filmów i spotkań teatralnych. Z  programem „Spotkań z polską książką” już wkrótce można będzie zapoznać się na stronach Instytutu Polskiego.

Pierwszym wydarzeniem z cyklu będzie prezentacja książki „Damy złotego wieku” z udziałem autora, Kamila Janickiego. Autor prezentuje świat dworskich intryg, politycznych rozgrywek, nieograniczonych ambicji i niepohamowanych namiętności. W takim świecie – epoce największej potęgi Rzeczypospolitej Obojga Narodów – żyły Bona Sforza, Barbara Radziwiłłówna i Anna Jagiellonka. Opływały one w niewyobrażalne luksusy, na swoje zawołanie miały setki dworzan i służących. „Złoty wiek” był jednak tylko fasadą dla najbardziej bezwzględnego okresu dziejów Polski i Litwy. Otaczała je sieć intryg i spisków. W spotkaniu udział wezmą: autor książki Kamil Janicki, prof. dr Ramunė Šmigelskytė-Stukienė z Instytutu Historii Litwy, tłumaczka Irena Aleksaitė oraz przedstawicielka Centrum Wydawnictw Naukowych i Encyklopedycznych Irena Stankevičienė.
Spotkanie w języku polskim i litewskim z tłumaczeniem. Wstęp wolny.

Organizatorzy:  Instytut Polski w Wilnie, Centrum Wydawnictw Naukowych i Encyklopedycznych, Litewskie Muzeum Sztuki – Wileńska Galeria Obrazów.

7 luty

Cykl wydarzeń towarzyszących wystawie „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”

AM_stendas_1710x2090_1023_01-1

Cykl wydarzeń towarzyszących wystawie „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”
Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

Od 27 listopada 2018 r. do 24 lutego 2019 r. w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie oglądać można wystawę „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”, zorganizowaną z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę i Litwę niepodległości. Wystawa przedstawia ponad 250 unikalnych i typologicznie różnych eksponatów ze zbiorów około 30 instytucji Polski i Litwy. Głównym eksponatem wystawy jest rękopis „Pana Tadeusza”. Wystawę uzupełnia szeroka oferta wydarzeń towarzyszących – kulturalnych, naukowych oraz edukacyjnych.

  • Wykłady „Wileńskie przyjaźnie Mickiewicza” oraz „Katolicy, unici, protestanci, wolnomularze. Wileńscy nauczyciele Adama Mickiewicza”
    7 lutego 2019 r., godz. 18.00, Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie 

„Wileńskie przyjaźnie Mickiewicza” – prelegent Piotr Załuski (Polska)
Czas wileńskich studiów Adama Mickiewicza, który dał mu wykształcenie i ogromną wiedzę, obfitował także w twórczość poetycką, stale rozwijającą się i tak bardzo znaczącą w historii polskiej literatury. Debiutancki tom poetycki „Ballad i romansów” z roku 1822 to początek epoki naszego romantyzmu. Należałoby do tego dodać rzecz jeszcze inną, bodaj czy nie równie ważną, a może nawet ważniejszą, jeśli będziemy chcieli ocenić całe pokolenie ludzi „zrodzonych w niewoli, okutych w powiciu” – romantyczne przyjaźnie. Były one w przypadku Mickiewicza i liczne, i głębokie, i niemal dozgonne. Miały charakter wręcz organiczny, zatem nie mogły się nie przydarzyć. Te romantyczne związki młodych mężczyzn najczęściej spełniały się w dalekosiężnych planach pracy dla dobra społeczeństwa i polskiej nauki. W planach pilnie strzeżonych tajemnicą i przysięgami, a realizowanych na miarę wielkich ambicji i nie zawsze wielkich możliwości. Takie było źródło zawiązanego w roku 1817 Towarzystwa Filomatów. Mickiewicz razem z kolegami traktowali swoje zamiary bardzo poważnie i sumiennie. Niestety, stali się ofiarami prześladowań rosyjskiej, imperialnej władzy. Zostali uwięzieni, po kilku miesiącach skazani na utratę ojczyzny, na wygnanie w głąb Rosji, stali się ludźmi politycznie napiętnowanymi. W czasie trwającego ponad rok śledztwa, w okresie uwięzienia i po ogłoszeniu wyroków, przyjaźnie podlegały ogniowej próbie, a Mickiewicz i jego przyjaciele zdawali swój najpoważniejszy egzamin dojrzałości obywatelskiej, patriotycznej i zwyczajnie ludzkiej. Egzamin bolesny, ale owocny.

„Katolicy, unici, protestanci, wolnomularze. Wileńscy nauczyciele Adama Mickiewicza” – prelegent Elżbieta Katarzyna Dzikowska (Uniwersytet Łódzki)
„Jedność w różnorodności” to formuła, którą dobrze można oddać swoistość wspólnoty profesorów i studentów, jaką przez stulecia tworzył Uniwersytet Wileński. Wielokulturowość miejsca (miasta Wilna i historycznych tradycji Wielkiego Księstwa Litewskiego), zróżnicowanie narodowościowe, etniczne, konfesjonalne, stanowe każe pytać z jednej strony o procesy inkluzji i wykluczania, ale z drugiej o modele respektowania odmienności, o konceptualizacje wielorakich granic, których nie na dodatek nie należy rozpatrywać w izolacji, lecz we wzajemnym funkcjonalnym powiązaniu. Wychodząc od koncepcji etniczności sytuacyjnej, wykład przybliży sylwetki tych osób z profesorskiego grona Cesarskiego Uniwersytetu Wileńskiego, które pośrednio lub bezpośrednio odcisnęły swój ślad w biografii i twórczości wielkiego poety polskiego i europejskiego romantyzmu.
Wykłady w języku polskim z symultanicznym tłumaczeniem na język litewski.
Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: https://registracija.valdovurumai.lt/u9rbmxct

  • Wykład prof. dr hab. Justyny Bajdy (Uniwersytet Wrocławski) „Od Pana Tadeusza po liryki włoskie Kazimierza Przerwy-Tetmajera. Reminiscencje romantycznego obrazowania pejzażu w poezji i malarstwie przełomu XIX i XX wieku”
    12 lutego 2019 r., godz. 18.00, Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

Niemal cała polska literatura, ale też sztuka (głównie malarstwo) drugiej połowy XIX stulecia były naznaczone śladem romantycznej duchowości i uczuciowości. Ślady wyobraźni poetyckiej i plastycznej Adam Mickiewicza, owego słynnego koloryzowania słowem, o którym pisał w kontekście Pana Tadeusza Stanisław Witkiewicz, znajdujemy u twórczości wielu poetów i malarzy przełomu stuleci. Ideą wykładu jest przybliżenie Odbiorcy sposobów czerpania przez pokolenie młodopolskich artystów z imaginacji Mickiewicza, wzbogacanej o poetykę najnowszych prądów: impresjonizmu, symbolizmu czy ekspresjonizmu. Temat skupia się na prezentacji pejzażu, który – tak w swoim ujęciu realistycznym, jak mentalnym (słynne l’état d’âme) – miał wyjątkowe znaczenie zarówno dla pokolenia romantyków, jak i neoromantyków.
Wykład w języku polskim z symultanicznym tłumaczeniem na język litewski.
Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: http://registracija.valdovurumai.lt/x5ykpdd0

  • Wykład dr Rimantasa Miknysa (Instytut Historii Litwy) „Adam Mickiewicz i 16 lutego“
    16 lutego 2019 r., godz. 15.00, Pałac Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie

Do kogo należy Adama Mickiewicz? To pytanie sformułowane w XIX w. przez spadkobierców Rzeczpospolitej Obojga Narodów – Polaków, Litwinów, Białorusinów – tworzących współczesne narody, w dyskursie społecznym pozostało i będzie bez odpowiedzi dopóty, dopóki tożsamość narodowa będzie ważnym czynnikiem jednoczącym społeczeństwo. Chociaż i paradoksalnie, ale i bezspornie oczywistością jest to, iż współczesnemu Litwinowi zwrot A. Mickiewicza „Litwo, Ojczyzno moja” jest tak samo znaczący jak i współczesnemu Polakowi czy Białorusinowi. Polacy mają mnóstwo argumentów na poparcie tej ważności, gdyż ten, który zna perypetia tworzenia się współczesnego narodu polskiego, nie wyobraża sobie teraźniejszej polskości bez twórczości A. Mickiewicza, jak i opisanych oraz zafiksowanych w niej odczuć historycznych, etnicznych, przyrodniczych i ogólnoludzkich. Białorusinom do uzasadnienia przyswajania A. Mickiewicza wystarcza bezdyskusyjnego spostrzeżenia, iż jest on „synem białoruskiej ziemi”. Litwini z kolei kierują się świętymi słowami „Litwo, Ojczyzno moja”. Samo w sobie powiedzenie jednak byłoby bez znaczenia, gdyby A. Mickiewicz nie wywarł konkretnego wpływu na proces rozwoju tożsamości współczesnego społeczeństwa litewskiego. Podczas wykładu omówi się, w jaki sposób ten wpływ się wyrażał i jaki to ma związek z jedną z najważniejszych dat – 16 lutego – w życiu obecnego społeczeństwa i państwa.
Wykład w języku litewskim. Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracjahttp://registracija.valdovurumai.lt/edkhwt2z

Organizatorzy wystawy: Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zakład Narodowy im. Ossolińkich (Wrocław), Muzeum Pana Tadeusza (Wrocław), Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Adama Mickiewicza (Warszawa), Instytut Polski w Wilnie

14 luty

CYKL „SPOTKANIA Z POLSKĄ KSIĄŻKĄ” – SPOTKANIA W LUTYM

cover-sowa-2

CYKL „SPOTKANIA Z POLSKĄ KSIĄŻKĄ” – SPOTKANIA W LUTYM

Instytut Polski w Wilnie zaprasza na cykl spotkań z polską książką. W jego ramach wspólnie z polskimi i litewskimi partnerami przedstawimy litewskiej publiczności najciekawsze polskie nowości wydawnicze związane z Litwą i stosunkami polsko-litewskimi. Czytelnicy polskiej literatury na Litwie będą mogli wziąć udział w prezentacji litewskich edycji książek polskich twórców, spotkać się z polskimi ludźmi pióra, krytykami, naukowcami i tłumaczami. W lutym zapraszamy na następujące wydarzenia:

BAŁTYCKI PEGAZ. MŁODA POLSKA POEZJA WILNA
14 lutego, godz. 18.00, Biblioteka Adama Mickiewicza (ul. Trakų 10, Wilno)

Prezentacja debiutanckich zbiorów poezji Mirosławy Bartoszewicz, Dominiki Olickiej, Krystyny Užėnaitė i Wiaczesława Zienkiewicza. To pierwsze wydanie książkowe polskiej literatury Wileńszczyzny, opublikowane na Litwie dzięki wsparciu Urzędu ds. Mniejszości Narodowych Republiki Litewskiej. O młodych poetach opowie polonistka z Uniwersytetu Witolda Wielkiego dr Halina Turkiewicz, a ich utwory po polsku i litewsku przedstawią autorzy oraz wileńscy artyści z towarzyszeniem gitary.
Spotkanie w języku polskim i litewskim. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Departament Mniejszości Narodowych przy Rządzie RL, Biblioteka Adama Mickiewicza

 

„SZKICE WILEŃSKIE. O LITERACKIEJ GRUPIE „ŻAGARY” I NIE TYLKO”|
19 lutego, godz. 18.30, Wileńska Galeria Obrazów (ul. Didžioji 4, Wilno)
22 lutego, godz. 11.00, Wileńskie Targi Książki, sala 5.3, Litexpo (al. Laisvės 5)

Książka prof. Tadeusza Bujnickiego „Szkice wileńskie. O literackiej grupie Żagary i nie tylko” przedstawia rozbudowany w czasie kontekst historyczny, filozoficzny, etniczny (związki żagarystów z kulturą litewską, białoruską, żydowską, rosyjską, itd.) i pozwala na uchwycenie specyficznej atmosfery intelektualnej ówczesnego wielokulturowego i wielojęzycznego Wilna, w której wyrosła twórczość Czesława Miłosza, Teodora Bujnickiego, Aleksandra Rymkiewicza i innych. Książka. Podczas prezentacji książki, która  powstała dzięki wsparciu Instytutu Polskiego w Wilnie, profesorowi Tadeuszowi Bujnickiemu zostanie wręczona Nagroda im. Algisa Kalėdy, ustanowiona przez Litewski Instytut Literatury i Folkloru. Nagroda przyznawana jest co roku za znaczące badania naukowe dziedzictwa literatury litewskiej, polsko-litewskich związków literackich, studiów porównawczych i kulturowych. W spotkaniu udział wezmą: autor prof. Tadeusz Bujnicki, minister kultury RL dr Mindaugas Kvietkauskas, tłumaczka Danutė Balašaitienė, dyrektor Litewskiego Instytutu Literatury i Folkloru Aušra Martišiūtė-Linartienė, przewodnicząca komisji Nagrody im. A. Kalėdy Viktorija Šeina oraz małżonka ś.p. Algisa Kalėdy Laima Kalėdienė.
Spotkanie w języku litewskim i polskim z tłumaczeniem.
Wstęp do Wileńskiej Galerii Obrazów wolny. Wstęp na Wileńskie Targi Książki biletowany.  

Organizatorzy: Litewski Instytut Literatury i Folkloru, Instytut Polski w Wilnie, Litewskie Muzeum Sztuki – Wileńska Galeria Obrazów

WARSZTATY PLASTYCZNE DLA DZIECI „OPOWIEŚĆ W TRZECH OBRAZKACH”
22 lutego
, godz. 13.00-15.00 oraz 23 lutego, godz. 13.00-15.00, Wileńskie Targi Książki, Studio Twórcze (sala nr 4), Litexpo (al. Laisvės 5, Wilno)

Warsztaty plastyczne dla dzieci pt. „Opowieść w trzech obrazkach” poprowadzi znana polska ilustratorka Monika Hanulak, laureatka wielu nagród w Polsce i za granicą, z których najważniejsza to prestiżowa nagroda Bologna Ragazzi Award w kategorii poezja dla dzieci za ilustracje do książki Juliana Tuwima „Wiersze dla dzieci”. Jest to pierwsza w historii konkursu polska książka nagrodzona tym prestiżowym tytułem. Podczas warsztatów dzieci zapoznają się z tajnikami powstawania ilustracji książkowych, spróbują same stworzyć swoje obrazki i przy pomocy elementów graficznych stworzą własną narrację obrazkową.
Spotkanie w języku polskim i litewskim z tłumaczeniem. Wstęp na Wileńskie Targi Książki biletowany.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Kraina Książki

PREMIERA KSIĄŻKI „WITKACY. UMYSŁ DRAPIEŻNY”
Podczas Wileńskich Targów Książki będzie miała miejsce premiera publikacji „Witkacy. Umysł drapieżny”, przygotowanej przez Instytut Polski w Wilnie, Instytut Adama Mickiewicza, Instytut Witkacego oraz wydawnictwo Aukso žuvys. To pierwsza książka w języku litewskim opowiadająca o Stanisławie Ignacym Witkiewiczu – Witkacym i jego twórczości.

  • Projekcja filmu „Mistyfikacja” (reż. Jacek Koprowicz, 102 Min.)
    23 lutego, godz. 18.00, Wileńskie Targi Książki,  Sala kinowa, Litexpo (al. Laisvės 5, Wilno)

Jest rok 1969. Student Jakub Łazowski wpada na sensacyjny trop, który może zmienić oblicze historii. Z jego dochodzenia wynika, że Witkacy nie popełnił samobójstwa w 1939 roku. Rzeczywistość podsuwa kolejne dowody zadziwiającej mistyfikacji. Kochanka Witkacego przynosi do Desy swoje nieznane portrety, jedna z jego dawnych kobiet przechowuje kartki, które dostała od artysty już po jego rzekomej śmierci. Wszystko wskazuje na to, że wielki mistrz, prowokator i skandalista wciąż żyje. Z lubością pije swoje ukochane piwo, podgląda młode dziewczęta, wydaje kobietom perwersyjne rozkazy i uprawia najpiękniejszą ze sztuk – kłamstwo i wszelkie jego odmiany… Film przedstawi Helmutas Šabasevičius (Wileńska Akademia Sztuk Pięknych).
Film w języku polskim z litewskimi napisami. Wstęp na Wileńskie Targi Książki biletowany.

Organizator: Instytut Polski w Wilnie, EUNIC Lithuania

  • Prezentacja książki „Witkacy. Umysł Drapieżny”
    23 lutego, godz. 20.00, sala 5.3,  Wileńskie Targi Książki Litexpo (al. Laisvės 5).

Prezentacja pierwszej na Litwie książki o niezwykłym artyście początku XX wieku Stanisławie Ignacym Witkiewiczu – Witkacym. Publikacja w sposób wszechstronny i szczegółowy przedstawia twórczość tego wybitnego artysty. Po raz pierwszy litewscy czytelnicy będą mogli zapoznać się z dorobkiem pisarskim, malarskim i fotograficznym Witkacego. Książka, nad którą prace trwały ponad rok, ma przybliżyć litewskim czytelnikom postać twórcy nierozerwalnie związanego z Litwą, o którym nadal niewiele na Litwie wiadomo. Książka powstała z okazji 100-lecia odzyskania przez Polskę Niepodległości z inicjatywy Instytutu Polskiego w Wilnie, Instytutu Adama Mickiewicza, Instytutu Witkacego i wydawnictwa Aukso žuvys. W spotkaniu udział wezmą:  Przemysław Pawlak (Instytut Witkacego), Vidas Poškus (Akademia Sztuk Pięknych w Wilnie), Paulius Garbačiauskas (Uniwersytet Wileński) przedstawiciele wydawnictwa Aukso žuvys, Instytutu Polskiego.
Spotkanie w języku litewskim i polskim z symultanicznym tłumaczeniem. Wstęp na Wileńskie Targi Książki biletowany.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Instytut Adama Mickiewicza, Instytut Witkacego, wydawnictwo Aukso žuvys

6 marzec

PREZENTACJA KSIĄŻEK „PSZCZOŁY” i „DRZEWA” PIOTRA SOCHY

cover-sowa-2

CYKL „SPOTKANIA Z POLSKĄ KSIĄŻKĄ” – SPOTKANIA W MARCU
Instytut Polski w Wilnie kontynuuje cykl spotkań z polską książką. W jego ramach wspólnie z polskimi i litewskimi partnerami przedstawiamy litewskiej publiczności najciekawsze polskie nowości wydawnicze związane z Litwą i stosunkami polsko-litewskimi. Zapraszamy do udziału w prezentacji litewskich edycji książek polskich twórców, spotkać się z polskimi ludźmi pióra, krytykami, naukowcami i tłumaczami. W marcu zapraszamy na następujące wydarzenia:

PREZENTACJA KSIĄŻEK „PSZCZOŁY” i „DRZEWA” PIOTRA SOCHY
6 marca, godz. 18.00
, Narodowa Biblioteka im M. Mažvydasa (al. Giedymina 51)

Książki Piotra Sochy „Pszczoły” oraz „Drzewa” odnoszą sukcesy na całym świecie. Na Litwie zostały one wydane przez kowieńskie wydawnictwo Debesų ganyklos. Bajecznie kolorowe wielkoformatowe albumy zapoznają czytelników w każdym wieku ze światem otaczającej nas przyrody. Książki zawierają mnóstwo ciekawych informacji i wyróżniają się znakomitą stronę graficzną. Stanowią dobrą lekturę do wspólnego czytania dla dziecka i dorosłego. W spotkaniu autorskim udział weźmie autor książek Piotr Socha oraz przedstawiciele wydawnictwa Debesų ganyklos.
Spotkanie w języku litewskim i polskim z tłumaczeniem. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, wydawnictwo Debesų ganyklos, Litewska Biblioteka Narodowa im. M. Mažvydasa

 

WARSZTATY PLASTYCZNE DLA DZIECI „DRZEWA” Z PIOTREM SOCHĄ
7 marca, godz. 10.00
, przedszkole „Uśmiech”  (ul. P. Višinskio 23)

Wspólnie z ilustratorem dzieci porozmawiają o tym, dlaczego drzewa są takie ważne w naszym życiu. Dowiedzą się, ile lat ma najstarsze drzewo świata i dlaczego owiane jest wielką tajemnicą, gdzie rośnie i jak wygląda.  Razem zrobią wielkie czarodziejskie drzewo, pełne kolorowych liści i zwierząt, które się na nim zadomowiły. Wydarzenie zamknięte.
Spotkanie w języku polskim.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, przedszkole „Uśmiech”

14 marzec

PREMIERA KSIĄŻKI „TAK TERAZ POSTĘPUJĄ UCZCIWI LUDZIE POLACY Z WILEŃSZCZYZNY RATUJĄCY ŻYDÓW”

001 taipdabar_cover

PREMIERA KSIĄŻKI „TAK TERAZ POSTĘPUJĄ UCZCIWI LUDZIE POLACY Z WILEŃSZCZYZNY RATUJĄCY ŻYDÓW”
Wydarzenie z cyklu „SPOTKANIA Z POLSKĄ KSIĄŻKĄ”

14 marca, godz. 18.00, Centrum Tolerancji Muzeum Gaona Wielkiego (ul. Naugarduko 10, Wilno)

Z inicjatywy Instytutu Polskiego w Wilnie na Litwie ukaże się wyjątkowa dwujęzyczna publikacja pt. „Tak teraz postępują uczciwi ludzie… Polacy z Wileńszczyzny ratujący Żydów”, autorstwa Ilony Lewandowskiej ze zdjęciami Bartosza Frątczaka. Jej głównym celem jest uchronienie przed zapomnieniem historii niezwykłych Polaków z Wileńszczyzny, którzy narażając swoje życie, ratowali życie innym. Prace nad przygotowaniem książki trwały prawie rok. Pierwszą część książki stanowią wywiady z ludźmi, którzy swoją pracę badawczą poświęcili analizie Holokaustu lub upamiętnieniu tych, którzy ratowali Żydów dr. Arūnasem Bubnysem, dyrektorem Departamentu Badawczego Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy, dr. Marcinem Urynowiczem, historykiem związanym z Instytutem Pamięci Narodowej i Danutė Selčinskaja, kierowniczką Wydziału Wiecznego Upamiętnienia Ratujących Żydów Państwowego Muzeum Żydowskiego im. Gaona Wileńskiego. Druga część książki koncentruje się wokół kilkunastu przejmujących historii rodzinnych, które, mimo że wydarzyły się przeszło 70 lat temu, nadal żyją nie tylko w pamięci świadków, ale także w świadomości kolejnych pokoleń. Bazując na dostępnych źródłach i dokumentach, rozmowach z ukrywanymi oraz rodzinami Sprawiedliwych, autorka wybrała 11 historii rodzinnych – m.in. historię Marii Fedeckiej, Ignacego i Katarzyny Bujelów, Janiny Strużanowskiej i innych oraz jednego bohatera zbiorowego – Kościół katolicki.
W premierze książki udział wezmą: autorka Ilona Lewandowska, autor zdjęć Bartosz Frątczak, dr Marcin Urynowicz (Instytut Pamięci Narodowej), dr Arūnas Bubnys (Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy) oraz Danutė Selčinskaja (Państwowe Muzeum Żydowskie im. Gaona Wileńskiego). Spotkanie poprowadzi Donatas Puslys. Prezentację uzupełni wystawa prezentująca historie opisane w książce. Wieczór uświetni występ aktorki Jovity Jankelaitytė, która wykona kilka pieśni żydowskich w języku jidysz.
Spotkanie w języku polskim i litewskim z tłumaczeniem symultanicznym. Wstęp wolny.

Organizatorzy spotkania: Instytut Polski w Wilnie oraz Centrum Tolerancji Państwowego Muzeum Żydowskiego im. Gaona Wileńskiego.
Patroni publikacji: Ambasada RP w Wilnie, Państwowe Muzeum Żydowskie im. Gaona Wileńskiego, Żydowski Instytut Historyczny oraz Muzeum Historii Żydów Polskich POLIN.
Patroni medialni: Polskie Radio dla Zagranicy, TVP Historia, wSieci Historii oraz dziennik „Kurier Wileński”