4 lipiec

Seminarium naukowe „Wartości w językowym obrazie świata Polaków i Litwinów”

Seminarium naukowe

Seminarium naukowe  „Wartości w językowym obrazie świata Polaków i Litwinów”
4-7 lipca, Uniwersytet Wileński, Pałac Balińskich w Jaszunach

Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego organizuje seminarium naukowo-dydaktyczne „Wartości w językowym obrazie świata Polaków i Litwinów”. Współorganizatorem i sponsorem seminarium jest Instytut Polski w Wilnie. W ramach projektu planowane są warsztaty edukacyjno-naukowe dla młodzieży (młodych naukowców, doktorantów, studentów), poświęcone badaniom nad językowym obrazem świata dwóch wspólnot etnicznych – polskiej i litewskiej, którą łączy wspólna przestrzeń językowo-kulturowa. Spotkania te są planowane jako cykliczne sesje naukowo-dydaktyczne (organizowane co roku), podczas których młodzież polska i litewska pod kierunkiem znanych profesorów z Polski i Litwy będzie analizowała i porównywała kolejne nazwy wartości, ważne dla obu kultur, stanowiące podstawę tożsamości i budujące dialog między obu narodami, sprzyjające porozumieniu i nawiązaniu bliższych kontaktów. W seminarium udział wezmą: prof. Jerzy Bartmiński – znany polski językoznawca, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin; prof. dr hab. Stanisława Niebrzegowska-Bartmińska, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin; prof. dr hab. Zofia Sawaniewska-Mochowa, Instytut Slawistyki PAN, Warszawa; dr hab. Marta Nowosad-Bakalarczyk, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin; dr hab. Joanna Szadura, Uniwersytet Marii Curie-Skłodowskiej, Lublin; dr Marta Hartenberger, Uniwersytet Kazimierza Wielkiego w Bydgoszczy.

Organizatorzy: Uniwersytet Wileński, Centrum Polonistyczne UW, Instytut Polski w Wilnie, Centrum Kultury w Solecznikach, Pałac Balińskich w Jaszunach

5 wrzesień

Narodowe czytanie nowel polskich w Wilnie pod patronatem Prezydenta RP Andrzeja Dudy

2019 CZYTANIE PNG

Narodowe czytanie  nowel polskich w Wilnie pod patronatem  Prezydenta RP Andrzeja Dudy
5 września, godz. 18.00, kawiarnia „Sakwa” (ul. M. K. Paco 1/2, Wilno)

Tegoroczną lekturą Narodowego Czytania będzie osiem nowel polskich: „Dobra pani” Elizy Orzeszkowej, „Dym” Marii Konopnickiej, „Katarynka” Bolesława Prusa, „Mój ojciec wstępuje do strażaków” (ze zbioru „Sanatorium pod Klepsydrą”) Bruno Schulza, „Orka” Władysława Stanisława Reymonta, „Rozdzióbią nas kruki, wrony…”  Stefana Żeromskiego, „Sachem” Henryka Sienkiewicza, „Sawa” (z cyklu „Pamiątki Soplicy”) Henryka Rzewuskiego.
W programie organizowanego przez Instytut Polski w Wilnie i Ambasadę RP w Wilnie wydarzenia znajdzie się, m.in. krótki wykład dr Ireny Fedorowicz z Uniwersytetu Wileńskiego o epoce, w której powstały nowele i ich autorach, inscenizacja kilku scen z wybranych nowel w wykonaniu aktorów Polskiego Studia Teatralnego w Wilnie oraz czytanie fragmentów  przez wszystkich chętnych. Na gości czekać będzie też drobny poczęstunek oraz literackie konkursy z nagrodami.
Organizatorzy przygotują teksty nowel, które można będzie przeczytać, ale zachęcamy także do wcześniejszego wyboru tekstów. Teksty nowel dostępne są w wersji elektronicznej pod adresem https://www.prezydent.pl/kancelaria/narodowe-czytanie/narodowe-czytanie-2019/nowele/.
Uwaga, ze względu na ograniczoną liczbę miejsc w kawiarni obowiązują bezpłatne zaproszenia. Osoby zainteresowane udziałem prosimy o rejestrację drogą e-mailową pod adresem barbara.orszewska@instytutpolski.org do 4 września. W tytule wiadomości prosimy o wpisanie: „Narodowe Czytanie 2019”.  W treści wiadomości prosimy o podanie swego imienia, nazwiska i numeru telefonu.  Decyduje kolejność zgłoszeń. Spotkanie w języku polskim.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Ambasada RP w Wilnie; partnerzy: kawiarnia „Sakwa”, Polskie Studio Teatralne

12 wrzesień

Prezentacja książki „Tak teraz postępują uczciwi ludzie. Polacy z Wileńszczyzny ratujący Żydów”

001 taipdabar_cover-mmm

Prezentacja książki „Tak teraz postępują uczciwi ludzie. Polacy z Wileńszczyzny ratujący Żydów”
12 września, godz. 17.00,  Centrum Imprez w Ejszyszkach (ul. Kaštonų 5, Ejszyszki)

Z inicjatywy Instytutu Polskiego w Wilnie na Litwie ukazała się wyjątkowa dwujęzyczna publikacja pt.  „Tak teraz postępują uczciwi ludzie… Polacy z Wileńszczyzny ratujący Żydów”, autorstwa Ilony Lewandowskiej ze zdjęciami Bartosza Frątczaka. Jej głównym celem jest uchronienie przed zapomnieniem historii niezwykłych Polaków z Wileńszczyzny, którzy narażając swoje życie, ratowali życie innym. Pierwszą część książki stanowią wywiady z ludźmi, którzy swoją pracę badawczą poświęcili analizie Holokaustu lub upamiętnieniu tych, którzy ratowali Żydów dr Arūnasem Bubnysem, dyrektorem Departamentu Badawczego Centrum Badania Ludobójstwa i Ruchu Oporu Mieszkańców Litwy, dr  Marcinem Urynowiczem, historykiem związanym z Instytutem Pamięci Narodowej i Danutė Selčinską, kierowniczką Wydziału Wiecznego Upamiętnienia Ratujących Żydów Państwowego Muzeum Żydowskiego im. Gaona Wileńskiego. Druga część książki koncentruje się wokół kilkunastu przejmujących historii rodzinnych, które, mimo że wydarzyły się przeszło 70 lat temu, nadal żyją nie tylko w pamięci świadków, ale także w świadomości kolejnych pokoleń. Bazując na dostępnych źródłach i dokumentach, rozmowach z ukrywanymi oraz rodzinami Sprawiedliwych, autorka wybrała 11 historii rodzinnych – m.in. historię Marii Fedeckiej, Ignacego i Katarzyny Bujelów, Janiny Strużanowskiej i innych oraz jednego bohatera zbiorowego – Kościół katolicki.
W spotkaniu udział wezmą: autorka Ilona Lewandowska oraz autor zdjęć Bartosz Frątczak. Prezentację uzupełni wystawa prezentująca historie opisane w książce. Spotkanie w języku polskim. Wstęp wolny.

Organizatorzy spotkania: Instytut Polski w Wilnie, Centrum Kultury Samorządu rej. Solecznickiego, Centrum Imprez w Ejszyszkach

2 październik

XXX Międzynarodowy Festiwal „Druskiennicka Jesień Poezji 2019”

PDR_Cover_1

XXX Międzynarodowy Festiwal „Druskiennicka Jesień Poezji 2019”
2-7 października, Druskienniki-Wilno

Międzynarodowy Festiwal „Druskiennicka Jesień Poezji” odbywa się już po raz trzydziesty. Hasłem tegorocznego festiwalu jest „Kto pisze mój wiersz?”. W poprzednich latach poruszano zagadnienia i tematy, za pomocą których próbowano sprowokować dyskusje nie tylko o życiowych i literackich aktualnościach i tendencjach, ale i spojrzeć na literaturę z perspektywy innych dziedzin sztuki. W ciągu 30 lat w festiwalu wzięli udział poeci z Polski i innych krajów ze wszystkich kontynentów.  W tym roku gośćmi Festiwalu będą poeci Natalia Malek i Jarosław Mikołajewski. Będą oni czytali swoje utwory na festiwalowych wydarzeniach wśród gości z Łotwy, Estonii, Ukrainy, Belgii, Turcji, USA i innych krajów. Więcej informacji o festiwalu: http://pdr.lt/lt/festivalis/programa    i http://pdr.lt/lt/naujienos-ir-renginiai/item/214-kviecia-30-asis-literaturos-festivalis-poetinis-druskininku-ruduo

Natalia Malek – poetka, tłumaczka literatury anglojęzycznej. Autorka zbiorków poetyckich: „Pracowite popołudnie”(2010), „Szaber” (2014), „Kord” (2017), z których dwa ostatnie są nominowane do Nagrody Literackiej Gdynia. Pisze artykuły na temat sztuki do polskiej prasy. Organizuje seminaria i konferencje poświęcone poezji, sztukom wizualnym i literaturze anglojęzycznej.

Jarosław Mikołajewski – poeta, pisarz i tłumacz z języka włoskiego, autor książek dla dzieci, dziennikarz, eseista i publicysta. Laureat wielu nagród literackich i artystycznych polskich i włoskich. Jest autorem kilku esejów i reportaży o kulturze włoskiej. Jego wiersze są przetłumaczone na ponad dziesięć języków. W jego dorobku translatorskim są m.in. przekłady utworów Dantego, Petrarki, Leopardiego, Montalego. Z klasyki literatury dziecięcej przetłumaczył na język polski m.in. „Pinokia” Carla Collodiego i  opowiadania Gianniego Rodariego.

Jarosław Mikołajewski weźmie udział w „Wieczorze poezji” 4 października,  o godz.  19.00,   (Centrum „Dainava“, sala „Aušrinės“, ul. Maironio 22,  Druskienniki),  Natalia Malek   – w czytaniach poetyckich VERSOPOLIS (program UE „Kreatywna Europa”) 5 października,  o godz. 14.00 (kawiarnia „Širdelė“, sala „Bubilo“, ul. Maironio  16, Druskienniki).

Organizator: Druskiennicka Jesień Poezji; partner: Instytut Polski w Wilnie

4 listopad

Akcja promująca czytelnictwo „Czytaj PL!”

15541405_1815639702037913_6536312499905176914_n

Akcja promująca czytelnictwo „Czytaj PL!”
4-30 listopada, Dom Kutury Polskiej w Wilnie (ul. Naugarduko 76, Wilno), Instytut Polski w Wilnie (ul. Šv. Jono 3, Wilno)

Dzięki współpracy Krakowskiego Biura Festiwalowego oraz Instytutu Polskiego w Wilnie po raz drugi w Wilnie i na Wileńszczyźnie zagości ogólnopolska akcja promująca czytelnictwo „Czytaj PL!”, która każdego roku umożliwia czytelnikom bezpłatny dostęp do książkowych bestsellerów. Po zeskanowaniu odpowiedniego kodu QR znajdującego się na plakatach czytelnicy mogą pobrać wybrany e-book oraz korzystać z niego przez kilka tygodni. Aby skorzystać z darmowych wypożyczalni e-booków i audiobooków, należy pobrać aplikację Woblink ze sklepu App Store lub Google Play i przejść do zakładki Czytaj PL, a następnie zeskanować kod QR z plakatu Czytaj PL. Akcja potrwa od 4 do 30 listopada. Akcja Czytaj PL od początku jest organizowana w ramach programu Kraków Miasto Literatury UNESCO.
Plakaty będą wywieszone w Domu Kultury Polskiej w Wilnie (ul. Naugarduko 76) oraz Instytucie Polskim w Wilnie (ul. Šv. Jono 3, wejście od skweru K. Sirvydasa). Będą też zamieszczone na profilu IP w mediach społecznościowych.

Organizatorzy: Krakowskie Biuro Festiwalowe, woblink.com, Instytut Polski w Wilnie, Akcja Czytaj PL

13 listopad

Debata literacka „No i za co ten Nobel!? Rozmowa o Oldze Tokarczuk i jej twórczości“

1999-10-001

Debata literacka „No i za co ten Nobel!? Rozmowa o Oldze Tokarczuk i jej twórczości“
13 listopada, godz. 17.30, Związek Pisarzy Litwy (ul. K. Sirvydo 6, Wilno)

Po wielu latach Nagroda Nobla w dziedzinie literatury ponownie trafiła do Polski! Olga Tokarczuk jest szóstą, po Henryku Sienkiewiczu (1905), Władysławie Stanisławie Reymoncie (1924), Issacu Bashevisie Singerze (1978), Czesławie Miłoszu (1980) i Wisławie Szymborskiej (1996), pisarką pochodzącą z Polski, która otrzymała tę najbardziej prestiżową nagrodę literacką na świecie.
O twórczości Olgi Tokarczuk na zaproszenie Instytutu Polskiego w Wilnie oraz Związku Pisarzy Litwy rozmawiać będą Vyturys Jarutis, tłumacz  książek Tokarczuk, Herkus Kunčius, prozaik, dramaturg i eseista oraz dr Teresa Dalecka, historyk literatury i wykładowczyni Centrum Polonistycznego Uniwersytetu Wileńskiego. Spotkanie poprowadzi Donatas Puslys, publicysta, dziennikarz, pracownik Wileńskiego Instytutu Analiz Politycznych.
Olga Tokarczuk jest wyjątkową przedstawicielką współczesnej polskiej literatury o niezwykłej błyskotliwości  i szczególnej wyobraźni, znaną litewskiemu czytelnikowi, m. in. jako autorka powieści „Prawiek i inne czasy”, „Dom dzienny, dom nocny” oraz wydanych w 2019 roku „Biegunów”. W 2018 r. za tę powieść zdobyła jedną z najważniejszych na świecie nagród literackich, Man Booker International Prize. Tokarczuk jest pierwszą polską pisarką, która zdobyła tę nagrodę. Autorka debiutowała w 1979 r. publikując opowiadania. Pierwsza powieść  „Podróż ludzi Księgi” ukazała się w 1993 r., a największy rozgłos pisarce przyniosła powieść „Prawiek i inne czasy”.
Spotkanie w języku litewskim. Wstęp wolny

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie i Związek Pisarzy Litwy.

Fot. Zorganizowane przez Instytut Polski w Wilnie spotkanie z Olgą Tokarczuk (pierwsza od prawej; obok krytyk filmowy Živilė Pipinytė), 16 11 1999, Fundusz Otwartej Litwy.

21 listopad

Międzynarodowa konferencja “Pod znakiem Orła i Pogoni. Polsko-litewskie związki naukowe i kulturowe w dziejach Uniwersytetu Wileńskiego”

F6

Międzynarodowa konferencja “Pod znakiem Orła i Pogoni. Polsko-litewskie związki naukowe i kulturowe w dziejach Uniwersytetu Wileńskiego”
21-22 listopada, godz. 9.00, Wydział Filologii Uniwersytetu Wileńskiego, Sala K. Donėlaitisa (ul. Universiteto 5, Wilno)

Konferencja ma szczególny charakter z uwagi na szereg przypadających w tym roku rocznic: 450-lecia Unii Lubelskiej, 440-lecia założenia Akademii Wileńskiej oraz 100-lecia reaktywowania Uniwersytetu Wileńskiego pod nazwą Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Współczesna polonistyka wileńska, powstała na Wydziale Filologicznym Uniwersytetu Wileńskiego dzięki śp. Prof. Algisowi Kalėdzie w 1993 roku, jest spadkobierczynią tradycji Wydziału Humanistycznego Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie. Dzisiaj funkcjonuje ona w ramach Instytutu Badań Języków i Kultur Regionu Morza Bałtyckiego. Szerokie grono uczestników konferencji stanowić będą osoby od wielu lat związane z polonistyką wileńską, współtwórcy filologii polskiej na Uniwersytecie Wileńskim, przyjaciele, naukowcy reprezentujący różne polonistyki zagraniczne oraz wszyscy, którzy poczuwają się do związku z Alma Mater Vilnensis. Poruszane problemy związków polsko-litewskich będą omawiane w aspekcie kulturowo-literackim, lingwistycznym i edukacyjnym.
Języki konferencji – polski, litewski, rosyjski. Pełny program konferencji można znaleźć tu: www.erelioirvycio.flf.vu.lt. Wstęp wolny.

Organizator: Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego; partner: Instytut Polski w Wilnie; sponsor: Fundacja „Pomoc Polakom na Wschodzie”

23 listopad

Prezentacja biografii Leopolda Tyrmanda z udziałem autora Marcela Woźniaka

T206605

Prezentacja biografii Leopolda Tyrmanda z udziałem autora Marcela Woźniaka
23 listopada, godz. 16, Dom Kultury Polskiej w Wilnie (ul. Naugarduko 76) 

W Domu Kultury Polskiej odbędzie się prezentacja książki Marcela Woźniaka „Biografia Leopolda Tyrmanda. Moja śmierć będzie taka, jak moje życie”. Autor przybywa do Wilna na międzynarodową konferencję „Pod znakiem Orła i Pogoni”.
Leopold Tyrmand (1920-1985) był bardzo popularnym powieściopisarzem i publicystą w okresie powojennym. Jego sensacyjna powieść Zły (1955) oraz ekstrawagancki styl życia zapewniły mu popularność wśród młodzieży i spowodowały szykany władz PRL. Od 1965 roku żył na emigracji, głównie w USA. W latach 1940-41 Tyrmand studiował polonistykę na Uniwersytecie Wileńskim i stawiał w Wilnie pierwsze kroki dziennikarskie i literackie.
Marcel Woźniak (ur. 1984 w Kwidzynie), pisarz i scenarzysta, autor trylogii o detektywie Leonie Brodzkim, opublikował obszerną biografię Tyrmanda w 1986 roku. Opis barwnego i burzliwego życia pisarza zyskał w Polsce znaczną popularność.
Wstęp wolny. Prezentacja w języku polskim.

Organizatorzy: Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego, Instytut Polski w Wilnie i Akademia Trzeciego Wieku

25 listopad

Uroczystość rozstrzygnięcia konkursu dla tłumaczy literatury „Amat victoria curam”

Plakat-konkurs

Uroczystość rozstrzygnięcia konkursu dla tłumaczy literatury „Amat victoria curam”
25 listopada, godz. 17.00, Uniwersytet Wileński (Sala K. Donelaitisa, ul. Uniwersytecka 3)

W reprezentacyjnej Sali im. K. Donelaitisa na Uniwersytecie Wileńskim odbędzie się uroczystość ogłoszenia wyników konkursu dla tłumaczy literatury „Amat victoria curam” i wręczenia nagród. Konkurs został ogłoszony w sierpniu br. z inicjatywy Krajowego Stowarzyszenia Literatów Polskich, Związku Pisarzy Litwy, Litewskiego Związku Tłumaczy Literatury oraz Centrum Polonistycznego Uniwersytetu Wileńskiego. Uczestniczyli w nim zamieszkali na Litwie tłumacze literatury polskiej na język litewski i literatury litewskiej na język polski. Na konkurs wpłynęły łącznie 24 prace, 16 przekładów na język litewski i 8 przekładów na język polski dzieł i fragmentów, które nie były dotąd opublikowane w przekładzie. Podczas uroczystości zostaną przedstawione prace nagrodzone w obu kategoriach, a laureaci odbiorą nagrody pieniężne ufundowane przez firmę „Orlen Lietuva” i rzeczowe ufundowane przez Instytut Polski w Wilnie. Uroczystość stanowi część obchodów 25-lecia Centrum Polonistycznego. Nagrodzone przekłady zostaną opublikowane w polskich i litewskich czasopismach literackich. Spotkanie w językach polskim i litewskim. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Krajowe Stowarzyszenie Literatów Polskich, Związek Pisarzy Litwy, Litewski Związek Tłumaczy Literatury, Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego. Fundatorzy nagród: Orlen Lietuva oraz Instytut Polski w Wilnie. Partnerzy: Naujoji Romuva, Pisarze.pl.

28 listopad

Konferencja naukowa poświęcona 410. rocznicy urodzin Wojciecha Wijuka Kojałowicza (1609-1677) „Genealogia i heraldyka na Litwie – przeszłość i współczesność”

Historiae_Lithuanae

Konferencja naukowa poświęcona 410. rocznicy urodzin Wojciecha Wijuka Kojałowicza (1609-1677) „Genealogia i heraldyka na Litwie – przeszłość i współczesność”
28 listopada, godz. 9.00, Biblioteka im. Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk  (ul. Žygimanto 1)

Wojciech Wijuk Kojałowicz to XVII-wieczny polsko-litewski historyk, teolog, jezuita. Wszechstronnie wykształcony, studiował retorykę, teologię, filozofię; na Akademii Wileńskiej wykładał logikę, fizykę, metafizykę i etykę. Pełnił jednocześnie funkcje kaznodziei, cenzora ksiąg i doradcy biskupów. W 1653 roku został rektorem Akademii Wileńskiej. Twórca pierwszej drukowanej historii Litwy (1650)  i „Herbarza Szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego”. Już w 1648 Kojałowicz zaczął opracowywać materiały do dziejów szlachty litewskiej. Olbrzymią większość danych zebrał sam i przekazał  wiele wiadomości będących autentyczną, jeszcze wtedy żywą tradycją rodzinną znanych rodów szlacheckich. Opisał wiele  nieznanych  herbów litewskich. Podczas  konferencji znani litewscy historycy, bibliotekarze, heraldycy pochylą się nad spuścizną sławnego jezuity, przypomną o jego zasługach dla historii i heraldyki współczesnej. Wstęp wolny, wymagana jest wcześniejsza rejestracja do dnia 18 listopada pod adresem: pirmininkas@genealogija.lt.

Organizator: Towarzystwo Genealogii i Heraldyki Litwy; partnerzy: Biblioteka im. Wróblewskich LAN,  Instytut Polski w Wilnie