12 listopad

Dyskusja „Stosunki polsko-amerykańskie i ich wpływ na bezpieczeństwo regionu”

PL_USA

Dyskusja „Stosunki polsko-amerykańskie i ich wpływ na bezpieczeństwo regionu”
12  listopada, godz. 18.00,  Litewska Biblioteka Narodowa im. M. Mažvydasa (al. Gedimino 51, Wilno)

Podczas kolejnej dyskusji z cyklu „Dokąd zmierza świat?”, polscy i litewscy politolodzy zastanowią się nad znaczeniem polsko-amerykańskich relacji oraz ich wpływem na bezpieczeństwo regionu. Odpowiedzą na pytania, jak mocne są obecnie  polsko-amerykańskie stosunki polityczne, jak wpływają one na bezpieczeństwo Europy Wschodniej i Środkowo-Wschodniej (w tym na kraje bałtyckie), czy dzięki nim wschodnia flanka NATO staje się silniejsza? Jaki jest obecnie stan stosunków euro-atlantyckich i jak wyglądają prognozy na przyszłość. Czy  możemy wyobrazić sobie Polskę jako główny pomost pomiędzy USA a UE? Eksperci omówią także polsko-amerykańskie inicjatywy oraz ich wpływ na bezpieczeństwo energetyczne Europy.
Uczestnicy dyskusji: doc. dr Giedrius Česnakas (Akademia Wojskowa im. Generała Jonasa Žemaitisa), dr Ieva Karpavičiūtė (Uniwersytet Witolda Wielkiego), dr Žygimantas Pavilionis (poseł na Sejm Republiki Litewskiej, były ambasador Litwy w USA (2010-2015), dr Tomasz Smura (dyrektor Biura Analiz, dyrektor Programu Polityka Zagraniczna Fundacji im. Kazimierza Pułaskiego w Warszawie). Moderator: doc. dr Andrzej Pukszto (Uniwersytet Witolda Wielkiego).
Dyskusja w języku angielskim. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Ministerstwo Spraw Zagranicznych Republiki Litewskiej, Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, Instytut Polski w Wilnie, Litewska Narodowa Biblioteka im. M. Mažvydasa

15 listopad

Dyskusja „Bez emocji. Polsko-litewski dialog o 1938” w Warszawie

1938_stendai-01aa

Dyskusja „Bez emocji. Polsko-litewski dialog o 1938” w Warszawie
15 listopada, godz. 18.00, Dom Spotkań z Historią (ul. Karowa 20, Warszawa)

O okolicznościach nawiązania stosunków dyplomatycznych przez Polskę i Litwę, które w 1918 roku odzyskały niepodległość, podczas spotkania w Domu Spotkań z Historią w Warszawie, mówić będą: Simonas Jazavita (Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie) i Dominik Wilczewski (Uniwersytet w Białymstoku), autorzy wydanej przez Instytut Polski w Wilnie książki „1938. Najciemniejsza noc jest tuż przed świtem”, która trafiła do finału konkursu „Książka historyczna roku 2019”, a także zaproszeni goście prof. Marek Kornat (Instytut Historii PAN) oraz doc. dr Andrzej Pukszto (Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie).
Spotkanie w jęz. polskim i litewskim z  tłumaczeniem. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Dom Spotkań z Historią,  Ambasada Republiki Litewskiej w Rzeczypospolitej Polskiej

18 listopad

„Kwartet na koniec czasu” Oliviera Messiaena i okoliczności jego powstania

pobrane

„Kwartet na koniec czasu” Oliviera Messiaena i okoliczności jego powstania
17 listopada, godz. 16.00, Muzeum Sztuki i Wzornictwa (ul. Arsenalo 3A, Wilno)

W Muzeum Sztuki i Wzornictwa odbędzie się wykonanie „Kwartetu na koniec czasu” Oliviera Messiaena, powstałego w obozie jenieckim w Görlitz na przełomie 1940 i 1941 roku, którego pierwsze wykonanie odbyło się tamże z udziałem polskiego jeńca, podchorążego Zdzisława Nardellego. Utwór wykona trio fortepianowe Kaskados wraz z klarnecistą Antanasem Taločką. Organizator i sprzedaż biletów – Litewska Filharmonia Narodowa.

18 listopada, godz. 16.00, Instytut Polski w Wilnie (ul. Świętojańska 3 – wejście od skweru Szyrwida)

W Instytucie Polskim odbędzie się projekcja filmu dokumentalnego N. B. Vidala „Urok niemożliwości” przedstawiający okoliczności powstania „Kwartetu na koniec czasu” O. Messiaena w obozie jenieckim na tle surowych warunków życia obozowego. Film poprzedzi słowo wstępne prof. Jerzego Stankiewicza, wiceprezesa krakowskiego oddziału Związku Kompozytorów Polskich. Film wielojęzyczny z polskimi napisami. Prelekcja w języku polskim. Wstęp wolny.

Organizator: Instytut Polski w Wilnie

22 listopad

Akcja „Polska. Zobacz więcej – weekend za pół ceny”

POT-akcja

Akcja „Polska. Zobacz więcej – weekend za pół ceny”
22-24 listopada, Polska

Nie masz planów na jesień?  Mamy dla Ciebie wspaniałą propozycję. Spędź weekend w Polsce za pół ceny! Polska „Zobacz Więcej – Weekend za pół ceny” to akcja, której siódma edycja odbędzie się w dniach 22-24 listopada 2019 roku. Turyści będą mogli skorzystać w całej Polsce z atrakcyjnych rabatów (nawet do 50% taniej!)  proponowanych przez hotele, restauracje, muzea, teatry, obiekty spa, uzdrowiska, obiekty sportowo-rekreacyjne oraz inne atrakcje turystyczne. Akcja „Weekend za pół ceny” z roku na rok staje się coraz bardziej popularna, odbywa się ona dwa razy w roku – wiosną i jesienią.  Akcja na stałe wpisała się w weekendowe plany wielu Polaków – już ponad pół miliona osób skorzystało z oferowanych zniżek. Najbliższa edycja będzie pierwszą skierowaną do turysty zagranicznego, w tym do mieszkańców Litwy! Oferty proponowane przez naszych partnerów wyprzedają się bardzo szybko, dlatego zachęcamy do zapoznania się z propozycjami i rezerwowania usług już dziś. Dzięki akcji każdy może zaplanować 3 dni pełne atrakcji w obniżonych o połowę cenach! Więcej informacji: https://polskazobaczwiecej.pl/

Organizatorzy: Ministerstwo Sportu i Turystyki RP, Polska Organizacja Turystyczna; partner na Litwie: Instytut Polski w Wilnie

23 listopad

Gra miejska „Śladami Powstania Styczniowego”

1863 sukilimo banneris

Gra miejska „Śladami Powstania Styczniowego”
23 listopada, godz. 12.00, Plac K. Sirvydasa w Wilnie (początek obok ławeczki M.K. Ogińskiego)

Pomimo rozbiorów w sercach Polaków i Litwinów zawsze żywa była idea odzyskania wolności i wyzwolenia się spod ucisku carskiej Rosji. Po latach zsyłek na Syberię, rozczarowaniu chłopów warunkami zniesienia pańszczyzny, powstaniu tajnych stowarzyszeń prowadzących antyrosyjską działalność oraz zaktywizowaniu się środowisk patriotyczno-religijnych, 22 stycznia 1863 r. wybuchło trwające dwa lata powstanie, w Polsce znane jako Powstanie Styczniowe. Miało ono szczególnie aktywny przebieg na ziemiach litewskich, także w Wilnie. Ale czy zdajemy sobie sprawę z tego, jak ono wyglądało, jaki miało dokładnie przebieg i wpływ na miasto i jego mieszkańców?
Ambasada Rzeczypospolitej Polskiej w Wilnie oraz Instytut Polski w Wilnie serdecznie zapraszają mieszkańców Wilna i gości stolicy do wzięcia udziału w bezpłatnej grze miejskiej, która pozwoli w interaktywny sposób poznać genezę oraz przebieg Powstania Styczniowego. Do udziału w tym wydarzeniu zapraszamy drużyny (do 5 osób) składające się z członków rodziny, przyjaciół czy kolegów z pracy.
Data: 23 listopada 2019 r. (sobota)
Potwierdzenie rejestracji: 12:00
Krótki instruktaż: 12:20
Start: 12:30
Miejsce startu: skwer K. Sirvydasa, obok ławeczki M.K. Ogińskiego
Czas trwania: 2,5 godz.
Gracze przemieszczają się pieszo na trasie do 5 km.
Gra będzie się odbywała w języku litewskim.

Potrzebują Państwo:
- drużyny (od 1 do 5 osób)
- wygodnych, ciepłych butów i odzieży
- długopisu
- telefonu z dostępem do internetu oraz możliwością robienia zdjęć.
Konieczna jest wcześniejsza rejestracja: http://sukilimas.orientacines.lt/

Organizatorzy: Ambasada RP w Wilnie oraz Instytut Polski w Wilnie

25 listopad

Uroczystość rozstrzygnięcia konkursu dla tłumaczy literatury „Amat victoria curam”

Plakat-konkurs

Uroczystość rozstrzygnięcia konkursu dla tłumaczy literatury „Amat victoria curam”
25 listopada, godz. 17.00, Uniwersytet Wileński (Sala K. Donelaitisa, ul. Uniwersytecka 3)

W reprezentacyjnej Sali im. K. Donelaitisa na Uniwersytecie Wileńskim odbędzie się uroczystość ogłoszenia wyników konkursu dla tłumaczy literatury „Amat victoria curam” i wręczenia nagród. Konkurs został ogłoszony w sierpniu br. z inicjatywy Krajowego Stowarzyszenia Literatów Polskich, Związku Pisarzy Litwy, Litewskiego Związku Tłumaczy Literatury oraz Centrum Polonistycznego Uniwersytetu Wileńskiego. Uczestniczyli w nim zamieszkali na Litwie tłumacze literatury polskiej na język litewski i literatury litewskiej na język polski. Na konkurs wpłynęły łącznie 24 prace, 16 przekładów na język litewski i 8 przekładów na język polski dzieł i fragmentów, które nie były dotąd opublikowane w przekładzie. Podczas uroczystości zostaną przedstawione prace nagrodzone w obu kategoriach, a laureaci odbiorą nagrody pieniężne ufundowane przez firmę „Orlen Lietuva” i rzeczowe ufundowane przez Instytut Polski w Wilnie. Uroczystość stanowi część obchodów 25-lecia Centrum Polonistycznego. Nagrodzone przekłady zostaną opublikowane w polskich i litewskich czasopismach literackich. Spotkanie w językach polskim i litewskim. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Krajowe Stowarzyszenie Literatów Polskich, Związek Pisarzy Litwy, Litewski Związek Tłumaczy Literatury, Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego. Fundatorzy nagród: Orlen Lietuva oraz Instytut Polski w Wilnie. Partnerzy: Naujoji Romuva, Pisarze.pl.

27 listopad

Spotkanie promocyjne książki „Cmentarz na Rossie w Wilnie – historia, sztuka, przyroda”

Swiatelko_Dla_Rossy_akcja_2018-5841

Spotkanie promocyjne książki „Cmentarz na Rossie w Wilnie – historia, sztuka, przyroda”

27 listopada, o godz. 12.00, Ambasada RP w Wilnie (ul. Šv. Jono 3)

„Cmentarz na Rossie w Wilnie – historia, sztuka, przyroda” to kompleksowo opracowana monografia jednej z najważniejszych wileńskich nekropolii. Jest to miejsce spoczynku wielu osób ważnych tak dla polskiej, jak i litewskiej historii i kultury. Cmentarz ten jest nie tylko częścią polskiego dziedzictwa znajdującego się poza granicami kraju, lecz także istotnym elementem dziedzictwa i tożsamości współczesnej, niepodległej Litwy. W monografii autorzy szczegółowo przedstawili wątki związane z historią nekropolii i jej sztuką – architektura funeralną. Dodatkową zaletą publikacji jest szerokie opisanie zagospodarowania terenu i znajdującej się tam przyrody. Publikacja jest wydana w dwóch językach: polskim i litewskim. Spotkanie będzie okazją nie tylko do prezentacji książki przez jej współautorów, lecz także pozwoli na udział w panelu dyskusyjnym na temat cmentarza na Rossie. Spotkanie odbędzie się w języku polskim i litewskim z tłumaczeniem.

Wszystkich zainteresowanych prosimy o potwierdzenie swojego uczestnictwa do 19 listopada br. na mail:  vilnius.embassy@msz.gov.pl z dopiskiem w tytule maila „Rejestracja Rossa”.

Organizatorzy: Ambasada RP w Wilnie, Instytut Polski w Wilnie, Instytut POLONIKA, Zarząd Towarzystwa Naukowego „Societas Vistulana”

Fot. Joanna Bożerodska/zw.lt

28 listopad

Konferencja naukowa poświęcona 410. rocznicy urodzin Wojciecha Wijuka Kojałowicza (1609-1677) „Genealogia i heraldyka na Litwie – przeszłość i współczesność”

Historiae_Lithuanae

Konferencja naukowa poświęcona 410. rocznicy urodzin Wojciecha Wijuka Kojałowicza (1609-1677) „Genealogia i heraldyka na Litwie – przeszłość i współczesność”
28 listopada, godz. 9.00, Biblioteka im. Wróblewskich Litewskiej Akademii Nauk  (ul. Žygimanto 1)

Wojciech Wijuk Kojałowicz to XVII-wieczny polsko-litewski historyk, teolog, jezuita. Wszechstronnie wykształcony, studiował retorykę, teologię, filozofię; na Akademii Wileńskiej wykładał logikę, fizykę, metafizykę i etykę. Pełnił jednocześnie funkcje kaznodziei, cenzora ksiąg i doradcy biskupów. W 1653 roku został rektorem Akademii Wileńskiej. Twórca pierwszej drukowanej historii Litwy (1650)  i „Herbarza Szlachty Wielkiego Księstwa Litewskiego”. Już w 1648 Kojałowicz zaczął opracowywać materiały do dziejów szlachty litewskiej. Olbrzymią większość danych zebrał sam i przekazał  wiele wiadomości będących autentyczną, jeszcze wtedy żywą tradycją rodzinną znanych rodów szlacheckich. Opisał wiele  nieznanych  herbów litewskich. Podczas  konferencji znani litewscy historycy, bibliotekarze, heraldycy pochylą się nad spuścizną sławnego jezuity, przypomną o jego zasługach dla historii i heraldyki współczesnej. Wstęp wolny, wymagana jest wcześniejsza rejestracja do dnia 18 listopada pod adresem: pirmininkas@genealogija.lt.

Organizator: Towarzystwo Genealogii i Heraldyki Litwy; partnerzy: Biblioteka im. Wróblewskich LAN,  Instytut Polski w Wilnie

5 grudzień

Obchody 100. rocznicy utworzenia Uniwersytetu Stefana Batorego

USB38_RT8a_2[1]

Obchody 100. rocznicy utworzenia Uniwersytetu Stefana Batorego
5 grudnia, godz. 14.00-18.00, Sala Senatorska Uniwersytetu Wileńskiego (ul. Universiteto 3)

100 lat temu, 11 października 1919 r. w Wilnie reaktywowano wyższą uczelnię – uniwersytet. Przyjęto wówczas, że odrodzony ośrodek akademicki będzie nosił imię swojego założyciela – króla Stefana Batorego. Uczelnia stała się istotnym ośrodkiem życia intelektualnego w regionie, była kontynuatorką tradycji centrów nauki z czasów dawnej Rzeczypospolitej i pierwszych lat zaborów. Szkoła powstała w roku 1579, kiedy król Stefan Batory przeznaczył środki na przekształcenie Kolegium Jezuitów w Wilnie w Akademię Wileńską. Po stłumieniu Powstania Listopadowego, w 1832 roku, jako karę za udział wielu uczonych i studentów w powstaniu władze carskie nakazały całkowitą likwidację uczelni. Uczelnia została ponownie odtworzona dopiero w 1919 roku. Swoją działalność  zakończyła w 1939 r. wraz z rozpoczęciem II wojny światowej. Po wojnie opiekunem i spadkobiercą tradycji akademickiej dawnego USB w Wilnie stał się Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu. W konferencji pt. „100. rocznica utworzenia Uniwersytetu Stefana Batorego” udział wezmą: prof. Marija Drėmaitė (Uniwersytet Wileński) „Vladas Drėma i jego studia na Uniwersytecie Stefana Batorego“; prof. Anna Supruniuk (Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu) „Abraham Suckewer i inni studenci oraz absolwenci USB“ oraz prof. Tomas Venclova „Czesław Miłosz  – student Uniwersytetu Stefana Batorego”. Drugą częścią wydarzenia będzie otwarcie wystawy „Uniwersytet Stefana Batorego 1919-1939”, na której można będzie obejrzeć portrety rektorów, insygnia rektorskie i dziekańskie, ukazujące wielkość i dostojeństwo akademickie wileńskiej uczelni. Wystawę uzupełnią plansze w językach litewskim, polskim i angielskim przedstawiające działalność naukowo-badawczą uczelni, jej osiągnięcia i dynamiczny rozwój. W dyskusji „Uniwersytet Stefana Batorego w opinii publicznej w Polsce i na Litwie” udział wezmą: prof. Alferdas Bumblauskas, dr Barbara Stankiewicz i prof. Mirosław A. Supruniuk. Dyskusję moderuje dr Artūras Vasiliauskas.
Konferencja i dyskusja odbędą się w języku litewskim i polskim z tłumaczeniem. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Uniwersytet  Wileński, Wydział Historyczny UW, Muzeum UW, Biblioteka UW, Uniwersytet Mikołaja Kopernika w Toruniu, Instytut Polski w Wilnie

13 grudzień

Wystawa „Starewicz – pionier animacji”

TABLICA2

Wystawa „Starewicz – pionier animacji”
13 grudnia – 30 stycznia, Muzeum Miejskie w Kownie (pl. Rotušės 15)
Otwarcie wystawy: 13.12.2019 o godz. 17.30

Władysław Starewicz (1882–1965) – polskojęzyczny reżyser pochodzący z Litwy, entomolog, artysta o szerokim spektrum zainteresowań, pionier animacji lalkowej, w pierwszej połowie XX w. tworzący na Litwie, w Rosji i we Francji. Twórca związany z Muzeum Miejskim w Kownie wywodził się z polskiej rodziny szlacheckiej. Od 1911 roku pracował w Dziale Przyrodniczym Muzeum. Malował plakaty a także karykatury do czasopism „Vapsva” oraz „Kreivas veidrodis”, projektował kostiumy karnawałowe, fotografował, ostatecznie zajął się animacją eksperymentalną. Jako pierwszy zastosował wiele nowatorskich rozwiązań w sztuce filmowej – zarówno dotyczących samego filmowania, jak też oświetlenia. Niektóre z jego trików operatorskich do dziś są z powodzeniem stosowane przez filmowców. Podczas pobytu w Kownie Starewicz tworzył animacje lalkowe oraz parodie filmowe: „Nad Niemnem”, „Życie ważek”, „Żuki”. W 1910 roku stworzył serię ujęć mieszkających w litewskiej Dąbrowie chrząszczy (jelonków rogaczy). Film o tych owadach – „Życie żuków” – zmontował, pracując już w Wytwórni Chanżonkowa w Moskwie. Wcześniej, w 1911 roku, nakręcił „Piękną Lukanidę” i „Zemstę kinooperatora” – o czym pisał w swoich dziennikach. Chociaż to nie Starewicz wynalazł animację przestrzenną, jest on uznawany za prekursora w tej dziedzinie. Jego nazwisko widnieje we wszystkich światowych encyklopediach i leksykonach filmowych. Na temat twórczości reżysera nadal powstają prace naukowe i filmy. W 2007 roku niezależna wytwórnia producencka „Filmų Era” przy wsparciu, m.in. Muzeum Miasta Kowna nakręciła film o Starewiczu pod tytułem „Treser żuków” (reż. Linas Augutis, Marek Skrobecki). Przy produkcji filmu współpracowały Litwa, Polska, Rosja, Francja i Niemcy. Kurator projektu: Krzysztof Stanisławski (Polska).

Organizator: stowarzyszenie „Kampania Artystyczna” w Warszawie; partnerzy: Muzeum Miasta Kowna, galeria „Meno parkas” w Kownie, Instytut Polski w Wilnie, Muzeum Kinematografii w Łodzi, FINA. Sponsor: IAM – Instytut Adama Mickiewicza w Warszawie