6 listopad

Wystawa „Cichociemni zesłani na Wschód”

cichociemni

Otwarcie wystawy „Cichociemni zesłani na Wschód”
6 listopada, godz. 13.30, Wielofunkcyjny Ośrodek Kultury w Niemenczynie (ul. Švenčionių 12) 

Otwarcie wystawy planszowej „Cichociemni zesłani na Wschód” zainauguruje projekt „Droga do Wolności”, organizowany w ramach obchodów Stulecia Niepodległości Polski. W tematykę wystawy wprowadzi znany historyk dr hab. Jarosław Wołkonowski. Cichociemni stanowili elitę polskiego wojska w trakcie II wojny światowej, nazwa formacji wzięła się od działania w bezwzględnej tajemnicy – „cicho” i w nocy – „ciemno”. Głównym zadaniem Cichociemnych była szeroko pojęta dywersja w okupowanej Polsce. Nie sposób przecenić roli, jaką odegrali Cichociemni w walce z niemieckim okupantem. Po wojnie, w komunistycznej Polsce, w sfingowanych procesach oskarżono i skazano na śmierć 9 skoczków, wielu innych i ich rodziny prześladowano i represjonowano. Do sowieckich łagrów zesłano aż 95 Cichociemnych, aż 10 dwukrotnie. Wśród Cichociemnych zesłanych na Wschód znalazło się co najmniej sześć osób związanych z Wilnem i Wileńszczyzną, byli to: por. Eugeniusz Chyliński ps. „Frez”, kpt. Ludwik Fortuna ps. „Siła”, mjr Franciszek Koprowski ps. „Dąb”, por. Kazimierz Niepla ps. „Kawka”, kpt. Stanisław Skowroński ps. „Fala” oraz ppłk. Adam Szydłowski ps. „Poleszuk”. Informacja na temat ich losów oraz losów pozostałych Cichociemnych aresztowanych na terenie dzisiejszej Litwy, przetrzymywanych w obozie w Kalwarii, została umieszczona na dodatkowych planszach wystawy, przygotowanych we współpracy z Instytutem Polskim w Wilnie, specjalnie dla tej odsłony wystawy. Wiedza, jaką dysponujemy na temat Cichociemnych zesłanych w głąb byłego ZSRR jest bardzo nikła. Stąd pomysł na pionierski projekt – „Cichociemni aresztowani przez Sowietów i zesłani na Wschód”, którego autorem jest prof. Krzysztof  Heyke, znany artysta fotograf, syn Cichociemnego por. Jana Heykego. Listę 95 Cichociemnych aresztowanych przez Sowietów i zesłanych na Wschód przygotowała Fundacja im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej  przy wsparciu dr hab. Anny Zapalec. Organizatorem litewskiej edycji wystawy jest Instytut Polski w Wilnie.
Wstęp wolny.

Organizatorzy: Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Wielofunkcyjny Ośrodek Kultury w Niemenczynie, Fundacja im. Cichociemnych Spadochroniarzy Armii Krajowej, Terra Nova; Partnerzy: MKiDN, Militaria.pl, Grupa DSF, Holy-ART., Ośrodek KARTA

8 listopad

Polskie filmy na Europejskim Forum Filmowym Scanorama

Šaltasis karas

Polskie filmy na Europejskim Forum Filmowym Scanorama
8-25 listopada w Wilnie, Kownie, Kłajpedzie i Szawlach

Wielbiciele dobrego kina w programie tegorocznej edycji Europejskiego Forum Filmowego „Scanorama” ponownie znajdą polskie akcenty. Dzięki współpracy Instytutu Polskiego w Wilnie oraz Festiwalu, widzowie będą mogli obejrzeć premiery dwóch znakomitych polskich filmów, w tym „Zimnej wojny” Pawła Pawlikowskiego. W ramach Festiwalu Scanorama odbędzie się litewska premiera filmu „Zimna wojna” Pawła Pawlikowskiego. Dzieło zostało nagrodzone za najlepszą reżyserię podczas 71. Międzynarodowego Festiwalu Filmowego w Cannes oraz „Złotymi lwami” na 43. Festiwalu Polskich Filmów Fabularnych w Gdyni. Znany brytyjski magazyn filmowy „Empire” uznał film Pawła Pawlikowskiego za jeden z 20 najlepszych tytułów 2018 roku. Polski Instytut Sztuki Filmowej poinformował, że polska komisja oskarowa pod przewodnictwem Jana A.P. Kaczmarka wytypowała „Zimną wojnę” jako polskiego kandydata do Oscara w kategorii najlepszego filmu nieanglojęzycznego. Widzowie będą także mogli zobaczyć film „Jak pies z kotem“ w reżyserii Janusza Kondratiuka. Zdaniem organizatorów Festiwalu jest to jeden z najciekawszych i  najuczciwszych filmów opowiadających o życiu i śmierci, jakie zostały stworzone w Polsce w ciągu ostatnich kilku lat. Główną rolę w filmie gra, doskonale znany litewskiej publiczności, Robert Więckiewicz. 16. edycja Europejskiego Forum Filmowego „Scanorama” odbędzie się od 8 do 25 listopada w Wilnie, Kownie, Kłajpedzie i Szawlach. Prezentację polskich filmów na Festiwalu wspiera Instytut Polski w Wilnie.

Polskie filmy w programie „Scanoramy”:

„Zimna wojna“ (reż. Paweł Pawlikowski, Polska, Wielka Brytania, Francja, 2018, 88 min.)

„Jak pies z kotem“ (reż. Janusz Kondratiuk, 2018, 100 min.)

  • 11 listopada, godz. 16:40, Forum Cinemas Vingis, Wilno
  • 13 listopada, godz. 18:30, kino Skalvija, Wilno
  • 17 listopada, godz. 20:35, kino Skalvija , Wilno
  • 22 listopada, godz. 17:00, Forum Cinemas Kaunas
  • 23 listopada, godz. 17:00, Forum Cinemas Kaunas
27 listopad

Wystawa „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”

AM_stendas_1710x2090_1023_01-1

Wystawa „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”
27 listopada 2018 r. – 24 lutego 2019 r., Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich (Pl. Katedros 4, Wilno)
Otwarcie wystawy: 27.11.2018 r., godz. 18.00 

Wystawa Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz jest szczególnym projektem, mającym na celu uaktualnienie więzi historycznych i kulturowych, podkreślenie wspólnego dziedzictwa Litwy i Polski, które w 2018 roku obchodzą 100-lecie odrodzenia państwowości. Wybrane arcydzieło – Pan Tadeusz – wieszcza narodowego Adama Mickiewicza jest najbardziej wyrazistym odzwierciedleniem epoki dawnej Rzeczypospolitej Obojga Narodów, a zarazem spójnikiem łączącym to nieistniejące państwo z teraźniejszymi, powstałymi na początku wieku XX – Litwą, Polską, Ukrainą i Białorusią. Dlatego projekt, którego treść prowokuje do przemyślenia pojęć państwowości, tożsamości i pochodzenia, doskonale sprawdzi się w roku jubileuszowym, a wystawa pozwoli godnie go zaprezentować. Ekspozycja jest zaplanowana w Centrum wystaw czasowych Muzeum Narodowego – Pałacu Wielkich Książąt Litewskich. Przestrzeń ekspozycyjna to ok. 500 m. kw. Wystawa przedstawia ponad 250 unikalnych i typologicznie różnych eksponatów ze zbiorów około 30 instytucji Polski i Litwy (muzeów, bibliotek, archiwów, prywatnych kolekcji itp.). Wystawę Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz uzupełnia szeroka oferta wydarzeń towarzyszących -  kulturalnych, naukowych oraz edukacyjnych.

Patronat honorowy nad wystawą sprawują:
Prezes Rady Ministrów RP Mateusz Morawiecki oraz Premier RL Saulius Skvernelis
Wicepremier, minister kultury i dziedzictwa narodowego RP Piotr Gliński oraz minister kultury RL Liana Ruokytė-Jonsson

Główni organizatorzy: Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zakład Narodowy im. Ossolińkich (Wrocław), Muzeum Pana Tadeusza (Wrocław), Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Adama Mickiewicza (Warszawa), Instytut Polski w Wilnie.

5 grudzień

Międzynarodowa konferencja naukowa „Najjaśniejsza gwiazda na wileńskim firmamencie – ksiądz rektor Marcin Poczobut Odlanicki”

Marcin_Poczobutt-Odlanicki[1]

Międzynarodowa konferencja naukowa „Najjaśniejsza gwiazda na wileńskim firmamencie – ksiądz rektor Marcin Poczobut Odlanicki”
5-6 grudnia, 9 godz., Biblioteka Uniwersytetu Wileńskiego, Sala Biała ( ul. Universiteto 3, Wilno)

W 2018 roku przypada 290. rocznica urodzin wybitnego astronoma, matematyka, teologa ks. Marcina Poczobuta-Odlanickiego (1728-1810). Zapisał się on w historii Rzeczypospolitej jako członek Komisji Edukacji Narodowej, współtwórca „Ustaw oświatowych”, wieloletni redaktor i wydawca „Gazet Wileńskich”, członek Królewskiego Towarzystwa Astronomicznego w Londynie (1770) oraz członek Francuskiej Akademii Królewskiej (1778), rektor Akademii Wileńskiej (Szkoły Głównej WKL) w latach 1780–1799. Przyczynił się on do zreformowania akademii oraz do rozpowszechnienia idei oświeceniowych w Rzeczypospolitej, a szczególnie na obszarze Wielkiego Księstwa Litewskiego. Za kadencji Poczobuta-Odlanickiego na wileńskiej uczelni rozpoczęto wykładanie geografii, historii, prawa, nauk inżynieryjnych, przedmiotów matematyczno-przyrodniczych, etyki, języków nowożytnych. Szczególną uwagę zaczęto zwracać na kształtowanie postaw obywatelskich i patriotycznych. W konferencji udział wezmą naukowcy z Litwy, Polski i Białorusi, którzy pochylą się nad wkładem wybitnego naukowca Marcina Poczobuta-Odlanickiego w rozwój nauki, edukacji i kultury na terenie Wielkiego Księstwa Litewskiego i całej Rzeczypospolitej Obojga Narodów.
Język konferencji: języki Wielkiego Księstwa Litewskiego. Wstęp wolny.

Organizator: Centrum Polonistyczne Uniwersytetu Wileńskiego
Sponsorzy: Senat Rzeczypospolitej Polski, Fundacja Pomoc Polakom na Wschodzie, Instytut Polski w Wilnie
Partnerzy: Biblioteka Uniwersytetu Wileńskiego, Pałac Balińskich w Jaszunach

6 grudzień

Prezentacja „Pana Tadeusza“ Adama Mickiewicza w programie „Wieczoru Języków” na Uniwersytecie Wileńskim

kalbu

Prezentacja „Pana Tadeusza“ Adama Mickiewicza w programie „Wieczoru Języków” na Uniwersytecie Wileńskim
6 grudnia, godz. 18.00, Sala Pisarzy Uniwersytetu Wileńskiego (Universiteto g. 5)

Jubileuszowy, V Wieczór Języków na Uniwersytecie Wileńskim, związany jest z 100. rocznicą odzyskania przez Litwę Niepodległości i odbywa się pod hasłem „Jak Litwa brzmi dla świata, a świat dla Litwy”. 6 grudnia w Sali Pisarzy wileńskiej Alma Mater odbędą się prezentacje wybitnych dzieł powstałych w różnych językach świata, a wśród nich poematu „Pan Tadeusz” Adama Mickiewicza.
Początkowy fragment poematu, inwokacja „Litwo, Ojczyzno moja…” jest bez wątpienia najpopularniejszym od wielu pokoleń utworem literackim, którego uczą się na pamięć miliony Polaków. W czasie „Wieczoru języków” zabrzmi na tle fragmentu niemego filmu „Pan Tadeusz”, powstałego w 1928 roku w reżyserii Ryszarda Ordyńskiego. O znaczeniu dzieła Mickiewicza dla polskiej kultury opowie poetka i tłumaczka, studentka polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego Karolina Słotwińska. Prezentację zakończy konkurs wiedzy o Mickiewiczu z nagrodami książkowymi ufundowanymi przez Instytut Polski.
Wybór „Pana Tadeusza” jako prezentacji języka i kultury polskiej w programie V Wieczoru Języków nie jest przypadkowy. W roku stulecia odzyskania Niepodległości przez obydwa kraje, Litwę i Polskę, postać wieszcza łączącego oba kraje i narody i jego epos szlachecki zajmują poczesne miejsce w programie kulturalnym obchodów rocznicowych w Wilnie. W maju projekcja filmu „Pan Tadeusz” zwieńczyła przegląd filmowy „W starym kinie. Pierwsze filmy niepodległej Polski“, zorganizowany przez Instytut Polski w kinie Skalvija, zaś od 27 listopada w Pałacu Władców oglądać można wystawę „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”, zorganizowaną przez Pałac Władców, Zakład Narodowy im. Ossolińskich, Muzeum Pana Tadeusza we Wrocławiu, Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Adama Mickiewicza oraz Instytut Polski w Wilnie, pod patronatem premierów i ministrów kultury Polski i Litwy.
Wieczór Języków jest organizowany przez zespół Wieczoru Języków Uniwersytetu Wileńskiego. Prezentacje dotyczące języków i kultur przygotowują ośrodki filologiczne zajmujące się danymi obszarami językowymi wraz z placówkami dyplomatycznymi państw, w których te języki mają status urzędowy. Wstęp wolny.

Organizator – zespół Wieczoru Języków Uniwersytetu Wileńskiego. Partnerzy – Centrum Polonistyki Uniwersytetu Wileńskiego i Instytut Polski w Wilnie.

9 grudzień

Wystawa grafiki i ilustracji dla dzieci i młodzieży “Sto lat Ą/Ę”!

niepodległość_poprawka

Wystawa grafiki i ilustracji dla dzieci i młodzieży “Sto lat Ą/Ę”!
Do 9 grudnia,  Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (al. Gedimino 51, Wilno)

Tylko do 9 grudnia w Litewskiej Bibliotece Narodowej im. Mažvydasa w Wilnie oglądać można polsko-litewską wystawę pt. „Sto lat Ą i Ę”, której głównym bohaterem jest język. Specjalnie na potrzeby wystawy, poszczególne zagadnienia językowe zilustrowali, m.in. Józef Wilkoń, Andrzej Strumiłło, Stasys Eidrigevičius, Małgorzata Gurowska, Patricija Bliuj-Stodulska, Deimantė Rybakovienė, Indrė Rybakovaitė, Sigutė Chlebinskaitė. W grudniu na małych czytelników czekają jeszcze atrakcyjne wydarzenia:

  • 5 grudnia, Czytelnia literatury dla dzieci i młodzieży, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa: Oprowadzanie po wystawie dzieci uczestniczących w warsztatach kreatywności.Uwaga! Obowiązuje rejestracja mailowa: info@vlsv.lt. Warsztaty zostały opracowane przez Fundację Małego Księcia „Cała Litwa czyta dzieciom”, Instytut Języka Litewskiego i Litewską Bibliotekę Narodową im. Martynasa Mažvydasa.
  • 8 grudnia, 12.15-13.15, Festiwal Książki dla Dzieci i Młodzieży „Vaikų Kalėdų sala”, Wileński Dom Nauczyciela (ul. Vilniaus 39,Wilno) oraz 9 grudnia, w godz. 12.15-13.15, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa (al. Gedimino 51, Wilno): Spotkania i warsztaty plastyczne z ilustratorkami Małgorzatą Gurowską i Patriciją Bliuj-Stodulską „Typografia” i „Słownik wyobraźni”. Podczas warsztatów dzieci stworzą indywidualne i zbiorowe prace. Użyją do tego klocków-stempli, specjalnie zaprojektowanych przez Małgorzatę Gurowską oraz wspólnie będą szukać/tworzyć/rysować nowe znaczenia słów z Patrycją Bliuj-Stodulską. Język warsztatów: polski i litewski. Wstęp wolny.
  • 9 grudnia, w godz.15.15-15.45, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa: „O językowych i wizualnych aspektach książek dla najmłodszych” - wykład dr Małgorzaty Cackowskiej z Uniwersytetu Gdańskiego, ekspertki książek dla dzieci.
  • 9 grudnia, w godz. 16.00-16.45, Finisaż wystawy z podwieczorkiem i rozmowa „O językach pokoleń ilustratorów” z udziałem Andrzeja Strumiłły, Kęstutisa Kasparavičiusa, Broniusa Leonavičiusa, Małgorzaty Gurowskiej, Patricji Bliuj-Stodulskiej, Deimantė Rybakovienė, Ingi Dagilė – znanych i cenionych polskich i litewskich artystów malarzy  i ilustratorów. Język spotkań: polski i litewski.

Wstęp wolny.

Organizatorzy: Fundacja Bałtyckie Syreny (Gdańsk), Instytut Polski w Wilnie, Litewska Biblioteka Narodowa im. Martynasa Mažvydasa, Fundacja Małego Księcia – Cała Litwa Czyta Dzieciom. Partnerzy: Festiwal książki „Kalėdų sala”, Instytut Języka Litewskiego.
Projekt sfinansowano ze środków MKiDN w ramach Programu Wieloletniego NIEPODLEGŁA na lata 2017-2021, w ramach programu dotacyjnego IAM „Kulturalne pomosty”.

9 grudzień

Projekcja filmu „Dwie Korony“ w Miednikach

NaZaproszenie

 

Projekcja filmu „Dwie Korony“, przedstawiającego życie św. Maksymiliana Kolbe
9 grudnia, godz. 15.00, Ośrodek Kultury w Miednikach (ul. Pilies 10)

Film Michała Kondrata pt. „Dwie Korony” – to pierwszy film ukazujący nieznane dotąd powszechnie fakty z życia św. ojca Maksymiliana Kolbe- od  dzieciństwa, po heroiczną decyzję o oddaniu życia za współwięźnia w Auschwitz. Film ma przypomnieć i uzmysłowić widzom na Litwie zaangażowanie Polski i Polaków w obronę wartości uniwersalnych w czasie II wojny światowej oraz bohaterstwo wielu Polaków, którzy nie szczędzili swoich sił i życia stając w obronie innych ludzi, często różnych narodowości. „Dwie korony” – to film o człowieku, który miał ambicje zmieniać świat. Częściowo mu się to udało, ale nie wszyscy znają historię jego niezwykłego życia. Maksymilian Kolbe był osobą małomówną, ale zachwycał swoją postawą. Film pokazuje jego działalność w innych krajach oraz fenomen jego umysłu. Będąc młodym chłopcem opracował bardzo nowoczesne urządzenie, dużo doskonalsze niż ówczesny telegraf. Mało kto wie, że o. Maksymilian Kolbe zaprojektował także pojazd do przemieszczania się między planetami. „Dwie korony” pokazują piękno umysłu zakonnika, i ogromne zaangażowanie w rozwój klasztoru, który utworzył w Niepokalanowie i Japonii. Film w języku polskim z litewskimi napisami. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Kościół pw. Świętej Trójcy i Świętego Kazimierza w Miednikach, Ośrodek Kultury w Miednikach

12 grudzień

Stanisław Moniuszko „Halka” – wersja koncertowa (wersja wileńska, 1848)

2018_12_12, 18_00ValdovŲ rŪmai Vilniuje

Inauguracja Roku Stanisława Moniuszki na Litwie
Stanisław Moniuszko „Halka” – wersja koncertowa (wersja wileńska, 1848)
12 grudnia 2018 r., godz. 18.00, Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich (Pl. Katedros 4, Wilno)

Soliści: Ilona Krzywicka – Halka, Małgorzata Rodek – Zofia, Jakub Pawlik – Jontek, Sebastian Szumski – Janusz
Capella Cracoviensis chór i orkiestra na historycznych instrumentach
Jan Tomasz Adamus dyrygent

W 2019 roku przypada 200. rocznica urodzin Stanisława Moniuszki, wybitnego kompozytora, dyrygenta, organisty, pedagoga, dyrektora Teatru Wielkiego w Warszawie, twórcy polskiej opery narodowej. Obchody tej rocznicy, wspólnej dla Polski, Litwy i Białorusi, patronatem objęło UNESCO.
Podczas uroczystej inauguracji Roku Moniuszki w Wilnie, 12 grudnia 2018 roku w Pałacu Władców w Wilnie zostanie wystawiona „Halka” w wersji wileńskiej z 1848 roku. Jest ona szczególna, bowiem często w pierwotnych wersjach utworów zawiera się więcej informacji o kompozytorze i jego intencjach. Kolejne wersje, powstałe często z pragmatycznych powodów jak schlebienie gustom widowni, poddanie się sugestiom dyrektora teatru, są zazwyczaj mniej autentyczne i bardziej konwencjonalne. W przypadku „Halki” problem jest tym większy, że zmiany wprowadzone przez Moniuszkę w stosunku do wileńskiej wersji nie były kosmetyczne. Skomponował on na potrzeby warszawskiej premiery całe zupełnie nową muzykę, w tym wszystkie największe „przeboje” tej partytury. W wersji wileńskiej „Halka” to zupełnie inny utwór: przejmujący w swojej bezpośredniości dramat muzyczny. Nie ma w niej miejsca na fragmenty przyjemne dla ucha, ale zbędne dla akcji. Kompozytor nie skupia się na scenach, które mogłyby opóźniać rozwój opery. Nie ma tu więc scen baletowych, refleksyjnych arii. Moniuszko tworzy rzecz w swoich czasach bardzo awangardową. Ta „Halka” jest mniej liryczna, mniej widowiskowa, ale bardziej dramatyczna. Zwarta akcja dąży ku tragicznemu rozwiązaniu, wymowa całości staje się dosadna i drastyczna, dramaturgia zdyscyplinowana, a los tytułowej bohaterki przejmujący. W ostatecznej redakcji dostaliśmy wielką operę, pełną wokalnego splendoru, bogatą w muzyczne klejnoty, które przez lata żyły własnym życiem jako muzyka popularna. Ale teatralną prawdę, wyrazistą architekturę fabuły, świeżość i radykalność w realistycznym opracowaniu tematu odnaleźć można tylko w „Halce” wileńskiej.
Chór kameralny i orkiestra CAPELLA CRACOVIENSIS to jeden z najciekawszych zespołów na polskiej scenie muzyki dawnej. Wykonuje repertuar od renesansowej polifonii po wczesnoromantyczne opery na instrumentach z epoki i przy użyciu historycznych praktyk wykonawczych. Capella Cracoviensis jest gościem wielu ważnych festiwali i sal koncertowych: Bachfest Leipzig, SWR Festspiele Schwetzingen, Händel Festspiele Halle, Haydn Festspiele Brühl, Opéra Royal Versailles, Theater an der Wien, NOSPR Katowice, Filharmonia Szczecin, Misteria Paschalia Kraków. Ostatnie dokonania zespołu to m. in. pierwsze polskie wykonanie dzieł Wagnera na historycznych instrumentach z udziałem Waltraud Meier (Wesendonck-Lieder) oraz nagrania oper Pergolesiego i Porpory dla wytwórni Decca. Capella Cracoviensis powstała w 1970 roku z inicjatywy ówczesnego dyrektora Filharmonii Krakowskiej Jerzego Katlewicza, który dzieło tworzenia przy instytucji zespołu specjalizującego się w wykonywaniu muzyki dawnej powierzył Stanisławowi Gałońskiemu.
Stanisław Moniuszko urodził się w 5 maja 1819 roku w Ubielu koło Mińska. Wileński okres jego życia rozpoczyna się w 1836 roku, kiedy to zamieszkał w domu Mullerów przy ulicy Niemieckiej (dziś Vokiečių g. 26). Tutaj czytał, grał, spędzał czas na słuchaniu muzyki, chłonął nowe dźwięki. Jesienią 1837 roku rozpoczął studia muzyczne w Berlinie. Po ukończeniu nauki, w 1839 roku wrócił do Wilna. Poślubił Aleksandrę Mullerównę. Ksiądz Jan Menue udzielił ślubu młodej parze. Pan młody miał zaledwie 21 lat. Źródłem dochodów Moniuszki była posada organisty w kościele św. Janów i prywatne lekcje muzyki. Kilka lat później Moniuszko został dyrygentem w Teatrze Wileńskim. Skomponował wiele utworów, w tym ponad 300 pieśni, cztery „Litanie Ostrobramskie”, wydawał „Śpiewniki domowe”. W 1848 roku odbyło się w Wilnie w salonie teściów skromne przedstawienie fragmentów „Halki”. Teatralna premiera „Halki” odbyła się w Wilnie 16 lutego 1854 roku w gmachu Ratusza. Warszawska premiera odbyła się dopiero w 1858 roku. Był to ogromny sukces, który spowodował, że Moniuszko przeniósł się do Warszawy, został tam dyrygentem Opery. Jego opery „Flis”, „Hrabina”, „Verbum nobile”, „Straszny dwór” weszły na zawsze do złotej skarbnicy muzyki polskiej.  Zmarł w Warszawie 4 czerwca 1872 roku. Po koncercie będzie możliwość obejrzenia wystawy „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”.
Wstęp za zaproszeniami.

Organizatorzy: Capella Cracoviensis, Instytut Polski w Wilnie, Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zarząd Miejski Związku Polaków na Litwie, Litewska Filharmonia Narodowa, Ambasada RP w Wilnie. Koncert odbywa się pod patronatem Litewskiego Komitetu ds. UNESCO. 

Projekt dofinansowano ze środków Ministra Kultury i Dziedzictwa Narodowego RP w ramach programu NIEPODLEGŁA na lata 2017–2021 oraz programu Instytutu Adama Mickiewicza „Kulturalne pomosty”. Projekt współfinansowany w ramach sprawowania opieki Senatu Rzeczypospolitej Polskiej nad Polonią i Polakami za granicą za pośrednictwem Fundacji Pomoc Polakom na Wschodzie.

13 grudzień

Wykład otwarty „Wpływ i odbiór „Pana Tadeusza” w literaturze litewskiej”

AM_stendas_1710x2090_1023_01-1

Wykład otwarty „Wpływ i odbiór „Pana Tadeusza” w literaturze litewskiej”
Cykl wydarzeń towarzyszących wystawie „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”
13 grudnia, godz. 18.00, Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich (Pl. Katedros 4, Wilno)

Od 27 listopada 2018 r. do 24 lutego 2019 r. w Pałacu Wielkich Książąt Litewskich w Wilnie czynna jest wystawa „Litwo, Ojczyzno moja… Adam Mickiewicz i jego poemat Pan Tadeusz”, organizowana z okazji 100-lecia odrodzenia niepodległości przez Polskę i Litwę.  Wystawa przedstawia ponad 250 unikalnych i typologicznie różnych eksponatów ze zbiorów około 30 instytucji Polski i Litwy (muzeów, bibliotek, archiwów, prywatnych kolekcji itp.), głównym eksponatem wystawy jest rękopis „Pana Tadeusza”. Wystawę uzupełnia szeroka oferta wydarzeń towarzyszących – kulturalnych, naukowych oraz edukacyjnych. W ramach projektów towarzyszących odbędzie się wykład prof. dr Brigity Speičytė (Uniwersytet Wileński, Instytut Literatury Litewskiej i Folkloru) „Wpływ i odbiór „Pana Tadeusza” w literaturze litewskiej”. Poemat Adama Mickiewicza „Pan Tadeusz” (Paryż, 1834) – najwybitniejsze dzieło polskiego romantyzmu, w kulturze i literaturze polskiej zaliczane do epopei narodowej – wywarł znaczący wpływ na  kulturę narodów zamieszkujących Rzeczpospolitą Obojga Narodów: Litwinów, Białorusinów, Ukraińców i częściowo litwaków; formował wspólnotowe pojęcie tożsamości, myśl polityczną, wpisał się w tradycje literackie tych narodów.
Z poematem stworzonym na emigracji po klęsce Powstania Listopadowego czytelnicy na Litwie mogli zapoznać się w drugiej połowie XIX w. Był to jednak utwór nielegalny, zakazany przez władze carskie. Rozprowadzany w podziemiu literackim „Pan Tadeusz” został uznany przez mieszkańców Litwy historycznej jako dzieło wyrażające ich kulturową i narodową tożsamość. We współczesnej literaturze litewskiej tworzącej się od początku XX w. „Pan Tadeusz” stał się miejscem walki o pamięć kulturową. Utwór, który znalazł się w cieniu litewskiego kanonu literatury narodowej, okazał się w istotnej rezerwie kulturowej, do której powracano w decydujących dla Litwy momentach historycznych. Historia czytelnictwa „Pana Tadeusza” na Litwie niejako tworzy ciąg dalszy poematu – wątki miłości i odrzucenia, konfliktu i pojednania.
Wstęp wolny, ale obowiązuje rejestracja: http://registracija.valdovurumai.lt/gmnjqq3t.
Po wykładzie można będzie obejrzeć wystawę.

Organizatorzy wystawy: Muzeum Narodowe – Pałac Wielkich Książąt Litewskich, Zakład Narodowy im. Ossolińkich (Wrocław), Muzeum Pana Tadeusza (Wrocław), Zamek Królewski na Wawelu, Instytut Adama Mickiewicza (Warszawa), Instytut Polski w Wilnie.

14 grudzień

Bez emocji. Polsko-litewski dialog o 1938 roku

019

Bez emocji. Polsko-litewski dialog o 1938 roku
14 grudnia, godz. 17.30, Litewska Narodowa Biblioteka im. Martynasa Mažvydasa (al. Gedimino 51, Wilno)

W 2018 roku Polska i Litwa obchodzą 100. rocznicę odzyskania Niepodległości, ale także 80. rocznicę nawiązania stosunków dyplomatycznych. Z różnych powodów oba nasze państwa zdecydowały się nawiązać stosunki dyplomatyczne dopiero po dwudziestu latach od odzyskania wolności. Z jakiego powodu? Jakie były główne ku temu przeszkody? Czy mimo braku oficjalnych relacji, oba państwa prowadziły nieformalny dialog? W ramach kontynuacji cyklu rozmów „Bez emocji. Polsko-litewski dialog o…”, rozpoczętej w ubiegłym roku konferencją o Józefie Piłsudskim, 14 grudnia w Wilnie odbędzie się seminarium poświęcone polsko-litewskim stosunkom dyplomatycznym ze szczególnym uwzględnieniem 1938 roku. To dobry moment, by z dystansem, bez zbędnych emocji, spojrzeć w przeszłość i podjąć się podsumowania prowadzonej przez oba państwa polityki zagranicznej w pierwszych latach wolności. Seminarium w Wilnie będzie wstępem do planowanej na marzec przyszłego roku, konferencji w Kownie, podczas której zostanie zaprezentowana specjalna polsko-litewska publikacja o 1938 roku. W seminarium udział wezmą: prof. Jonas Vaičenonis, litewski historyk wojskowości i dyplomacji, dr Giedrė Milerytė-Japertienė, historyk związana z Uniwersytetem Witolda Wielkiego w Kownie, Simonas Jazavita, historyk i pracownik Muzeum Miasta Kowna, Dominik Wilczewski, politolog i redaktor serwisu przegladbaltycki.pl, dr Paweł Libera, polski historyk, zastępca dyrektora Biura Badań Historycznych Instytutu Pamięci Narodowej oraz dr hab. Krzysztof Buchowski, historyk, lituanista, profesor Uniwersytetu w Białymstoku, specjalista ds. stosunków polsko-litewskich.
Język spotkania: polski i litewski z tłumaczeniem symultanicznym. Wstęp wolny.

Organizatorzy: Instytut Polski w Wilnie, Uniwersytet Witolda Wielkiego w Kownie, Muzeum Miasta Kowna, Litewska Narodowa Biblioteka im. Martynasa Mažvydasa, przeglądbaltycki.pl, Ambasada RP w Wilnie